What Did Jamālzadeh Do with The Adventures of Hajji Baba of Ispahan?

Authors
Javad Dehghanian
Saeed Hessampour
Sedigheh Jamali
Shiraz university
10.61186/jpll.31.94.163
Abstract
In the republishing of the Adventures of Hajji Baba of Ispahan, Jamalzadeh made changes so that the language, expression, tone and writing style of Mirza Habib Isfahani were altered. His changes in the “fragments of old phrases” and “morphology and syntax of sentences” aroused the reaction of the literary community of that time. While Jamalzadeh retained the main framework of the book, his method does not correspond to any of the technical terms for critical correction of texts. In order to understand the whys and wherefores of his method for republishing the book, the present study compared and analyzed three works: Mirza Habib Isfahani’s manuscript, Phillott’s edition, and Jamalzadeh’s reprint. Twenty percent of the volume of the book was selected for analysis: the author’s preface and fifteen chapters (five chapters from the beginning, middle and end of the work). The results indicate that the changes can be subsumed under three categories: 1. reduction through deletion or replacement; 2. expansion and finding equivalents; 3. transposition of parts of speech. The largest volume of changes in the text were created by expansions and finding equivalents for words, phrases and sentences and transpositions of parts of speech while deletions and replacements were used the least. These changes serve two main purposes: 1. strengthening the fictional elements of the book and 2. bringing the story closer to the understanding of the common people based on the capabilities of the popular language, in the continuation of the simple writing movement of the Qajar era. However, Jamalzadeh inflicted irreparable blows on the prose rhetoric of Mirza Habib’s translation.
Keywords
Correction
Alteration of Style
The Adventures of Hajji Baba of Ispahan
Mirza Habib Isfahani
Jamalzadeh
امامی، کریم (1375). از پست و بلند ترجمه: هفت مقاله. تهران: نیلوفر/ زمینه.
امامی، کریم (1375). از پست و بلند ترجمه: هفت مقاله. تهران: نیلوفر/ زمینه.
بالایی، کریستف، و میشل کویی‌پرس (1366). سرچشمه‌های داستان کوتاه فارسی. ترجمة احمد کریمی حکاک. تهران: پاپیروس.
بالایی، کریستف، و میشل کویی‌پرس (1366). سرچشمه‌های داستان کوتاه فارسی. ترجمة احمد کریمی حکاک. تهران: پاپیروس.
جمالزاده، سیدمحمدعلی (1345). خلقیات ما ایرانیان. تهران: کتاب‌فروشی فروغی.
جمالزاده، سیدمحمدعلی (1345). خلقیات ما ایرانیان. تهران: کتاب‌فروشی فروغی.
جمالزاده، سیدمحمدعلی (1348). دیباچه. در: سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی. اثر جیمز موریه، تصحیح سیدمحمدعلی جمالزاده. تهران: امیرکبیر.
جمالزاده، سیدمحمدعلی (1348). دیباچه. در: سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی. اثر جیمز موریه، تصحیح سیدمحمدعلی جمالزاده. تهران: امیرکبیر.
جمالزاده، سیدمحمدعلی (1357). قنبرعلی. تهران: جاویدان.
جمالزاده، سیدمحمدعلی (1357). قنبرعلی. تهران: جاویدان.
جمالزاده، سیدمحمدعلی (1362). حاجی‌بابای اصفهانی. آینده. سال نهم. شمارة 3و4: 253-257.
جمالزاده، سیدمحمدعلی (1362). حاجی‌بابای اصفهانی. آینده. سال نهم. شمارة 3و4: 253-257.
جمالزاده، سیدمحمدعلی (1378). خاطرات سیدمحمدعلی جمالزاده. تهران: سخن/ شهاب ثاقب.
جمالزاده، سیدمحمدعلی (1378). خاطرات سیدمحمدعلی جمالزاده. تهران: سخن/ شهاب ثاقب.
جمالزاده، سیدمحمدعلی (1384). یکی بود و یکی نبود. به‌کوشش علی دهباشی. تهران: سخن.
جمالزاده، سیدمحمدعلی (1384). یکی بود و یکی نبود. به‌کوشش علی دهباشی. تهران: سخن.
جمالزاده، سیدمحمدعلی (1387). نامه‌های جمالزاده در کتابخانة مرکزی دانشگاه تهران. به‌کوشش سوسن اصیلی. تهران: سخن.
جمالزاده، سیدمحمدعلی (1387). نامه‌های جمالزاده در کتابخانة مرکزی دانشگاه تهران. به‌کوشش سوسن اصیلی. تهران: سخن.
جمالزاده، سیدمحمدعلی (1388). نامه‌های ژنو؛ از سیدمحمدعلی جمالزاده به ایرج افشار. با همکاری محمد افشین‌وفایی و شهریار شاهین‌وفایی. تهران: سخن.
جمالزاده، سیدمحمدعلی (1388). نامه‌های ژنو؛ از سیدمحمدعلی جمالزاده به ایرج افشار. با همکاری محمد افشین‌وفایی و شهریار شاهین‌وفایی. تهران: سخن.
حسینی، میرهادی (1397). طنزپردازان مشروطه‌خواه؛ معماران تاریخ ایران جدید. زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی. سال بیست‌وششم. شمارة 84: 73-96.
حسینی، میرهادی (1397). طنزپردازان مشروطه‌خواه؛ معماران تاریخ ایران جدید. زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی. سال بیست‌وششم. شمارة 84: 73-96.
خزائلی، محمد (1344). شرح گلستان. تهران: علمی.
خزائلی، محمد (1344). شرح گلستان. تهران: علمی.
دهخدا، علی‌اکبر (1377). لغت‌نامة دهخدا. جلد پنجم (تبوش-چاقچور). زیرنظر محمد معین و سیدجعفر شهیدی. تهران: دانشگاه تهران.
دهخدا، علی‌اکبر (1377). لغت‌نامة دهخدا. جلد پنجم (تبوش-چاقچور). زیرنظر محمد معین و سیدجعفر شهیدی. تهران: دانشگاه تهران.
دهقانیان، جواد؛ جمالی، صدیقه (1398). ردپای سعدی شیرازی در سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی. شیراز: نوید شیراز.
دهقانیان، جواد؛ جمالی، صدیقه (1398). ردپای سعدی شیرازی در سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی. شیراز: نوید شیراز.
رائین، اسماعیل (1340). جمالزاده و حاجی‌بابا؛ کتاب حاجی‌بابای اصفهانی را که سراپا فحش به ایران است می‌خواهند دوباره چاپ کنند. تهران مصور. شمارة 946: 7.
رائین، اسماعیل (1340). جمالزاده و حاجی‌بابا؛ کتاب حاجی‌بابای اصفهانی را که سراپا فحش به ایران است می‌خواهند دوباره چاپ کنند. تهران مصور. شمارة 946: 7.
رائین، اسماعیل (بی‌تا). جمالزاده و کتاب حاجی‌بابا. تهران مصور. شمارة 954: 20 و 40.
رائین، اسماعیل (بی‌تا). جمالزاده و کتاب حاجی‌بابا. تهران مصور. شمارة 954: 20 و 40.
رحیم‌لو، یوسف (1351). پیشگفتار. در: سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی در ایران، با معانی لغات مشکله. اثر جیمز موریه. تبریز: حقیقت.
رحیم‌لو، یوسف (1351). پیشگفتار. در: سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی در ایران، با معانی لغات مشکله. اثر جیمز موریه. تبریز: حقیقت.
عمید، حسن (1379). فرهنگ فارسی عمید. جلد دوم. تهران: امیرکبیر.
عمید، حسن (1379). فرهنگ فارسی عمید. جلد دوم. تهران: امیرکبیر.
کامشاد، حسن (1395). حدیث نفس: خاطرات رسته از فراموشی. متن کامل جلد 1و2. تهران: نی.
کامشاد، حسن (1395). حدیث نفس: خاطرات رسته از فراموشی. متن کامل جلد 1و2. تهران: نی.
مایل هروی، نجیب (1379). تاریخ نسخه‌پردازی و تصحیح انتقادی نسخه‌های خطی. تهران: مجلس.
مایل هروی، نجیب (1379). تاریخ نسخه‌پردازی و تصحیح انتقادی نسخه‌های خطی. تهران: مجلس.
مدرس‌صادقی، جعفر (1379الف). سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی و داستان‌نویسی امروز. کتاب ماه ادبیات و فلسفه. شمارة 33: 4-9.
مدرس‌صادقی، جعفر (1379الف). سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی و داستان‌نویسی امروز. کتاب ماه ادبیات و فلسفه. شمارة 33: 4-9.
مدرس‌صادقی، جعفر (1379ب). مقدمه. در: سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی. اثر جیمز موریه. ترجمة میرزاحبیب اصفهانی از حاجی‌بابای موریه. تهران: مرکز.
مدرس‌صادقی، جعفر (1379ب). مقدمه. در: سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی. اثر جیمز موریه. ترجمة میرزاحبیب اصفهانی از حاجی‌بابای موریه. تهران: مرکز.
مطلبی کاشانی، نادر (1379). نسخه‌برگردان‌های متون علمی چاپ ایران. نامة بهارستان. سال اول. شمارة 2. دفتر دوم: 91-100.
مطلبی کاشانی، نادر (1379). نسخه‌برگردان‌های متون علمی چاپ ایران. نامة بهارستان. سال اول. شمارة 2. دفتر دوم: 91-100.
موریه، جیمز (1905). ترجمة سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی از انگلیسی به فارسی. اثر خامة شیخ احمد روحی. به‌اهتمام میجر دی. سی. فلات. کلکته: بپتست مشن پریس.
موریه، جیمز (1905). ترجمة سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی از انگلیسی به فارسی. اثر خامة شیخ احمد روحی. به‌اهتمام میجر دی. سی. فلات. کلکته: بپتست مشن پریس.
موریه، جیمز (1348). سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی. تصحیح سیدمحمدعلی جمالزاده. تهران: امیرکبیر.
موریه، جیمز (1348). سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی. تصحیح سیدمحمدعلی جمالزاده. تهران: امیرکبیر.
موریه، جیمز (1351). سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی در ایران با معانی لغات مشکله. به‌کوشش یوسف رحیم‌لو. تبریز: حقیقت.
موریه، جیمز (1351). سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی در ایران با معانی لغات مشکله. به‌کوشش یوسف رحیم‌لو. تبریز: حقیقت.
موریه، جیمز (1379). سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی. ترجمة میرزاحبیب اصفهانی از حاجی‌بابای موریه. ویرایش جعفر مدرس صادقی. تهران: مرکز.
موریه، جیمز (1379). سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی. ترجمة میرزاحبیب اصفهانی از حاجی‌بابای موریه. ویرایش جعفر مدرس صادقی. تهران: مرکز.
موریه، جیمز (1398). سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی. ترجمة میرزاحبیب اصفهانی. تصحیح سیدمحمدعلی جمالزاده. تهران: امیرکبیر.
موریه، جیمز (1398). سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی. ترجمة میرزاحبیب اصفهانی. تصحیح سیدمحمدعلی جمالزاده. تهران: امیرکبیر.
میلانی، عباس (1369). مجلة کاوه و مسئلة تجدد. ایران‌شناسی. سال دوم. شمارة 7: 504-519.
میلانی، عباس (1369). مجلة کاوه و مسئلة تجدد. ایران‌شناسی. سال دوم. شمارة 7: 504-519.
نیکوبخت، ناصر؛ رنجبران، عباس (1378). نقد و تحلیل شیوة سعید نفیسی در تصحیح متون ادبی کلاسیک فارسی. زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی. شمارة 60: 131-153.
نیکوبخت، ناصر؛ رنجبران، عباس (1378). نقد و تحلیل شیوة سعید نفیسی در تصحیح متون ادبی کلاسیک فارسی. زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی. شمارة 60: 131-153.
Morier, J. J. (1824). Hajji Baba. Traduit De L'anglais Par Le Traducteur Des Romans De Sir Walter Scott. Orné De Quatre Jolies Gravures. Tome Premier. Paris: Haut - Coeur Et Gayet Jeune.
Morier, J. J. (1824). Hajji Baba. Traduit De L'anglais Par Le Traducteur Des Romans De Sir Walter Scott. Orné De Quatre Jolies Gravures. Tome Premier. Paris: Haut - Coeur Et Gayet Jeune.
Amid, Hassan (2000). Amid Persian Dictionary. Two-volume Series. Second Volume. Tehrān: Amir Kabir [In Persian]
Amid, Hassan (2000). Amid Persian Dictionary. Two-volume Series. Second Volume. Tehrān: Amir Kabir [In Persian]
Balaÿ, Christophe; Cuypers, Michel (1987). The Sources of Persian Short Stories. Trans by Ahmad Karimi Hakkāk. Tehrān: Pāpirus [In Persian]
Balaÿ, Christophe; Cuypers, Michel (1987). The Sources of Persian Short Stories. Trans by Ahmad Karimi Hakkāk. Tehrān: Pāpirus [In Persian]
Dehghāniān, Javād; Jamāli, Sedigheh (2019). Sa'adi's Trace on The Advanture of Haji-Baba of Ispahan. Shirāz: Navid-e Shirāz [In Persian]
Dehghāniān, Javād; Jamāli, Sedigheh (2019). Sa'adi's Trace on The Advanture of Haji-Baba of Ispahan. Shirāz: Navid-e Shirāz [In Persian]
Emāmi, Karim (1996). Seven Articles about Ups and Downs of Translation. Tehrān: Nilufar/ Zamineh [In Persian]
Emāmi, Karim (1996). Seven Articles about Ups and Downs of Translation. Tehrān: Nilufar/ Zamineh [In Persian]
Hosseini, Mir Hādi (2018). Constitutional Satirists; Architects of the Modern Irān. Persian Language and Literaturof Khārazmi University. 84: 73-96 [In Persian]
Hosseini, Mir Hādi (2018). Constitutional Satirists; Architects of the Modern Irān. Persian Language and Literaturof Khārazmi University. 84: 73-96 [In Persian]
Jamālzadeh, Seyyed Mohammad Ali (1966). The Irānian Tempers. Tehrān: Foroughi Bookstore. [In Persian]
Jamālzadeh, Seyyed Mohammad Ali (1966). The Irānian Tempers. Tehrān: Foroughi Bookstore. [In Persian]
Jamālzādeh, Sayyed Mohammad Ali (1978). Ganbar Ali. Tehrān: Jāvidān [In Persian]
Jamālzādeh, Sayyed Mohammad Ali (1978). Ganbar Ali. Tehrān: Jāvidān [In Persian]
Jamālzādeh, Seyyed Mohammad Ali (1983). Hāji-Bābā of Ispahān, Āyandeh, 9(3&4): 253-257 [In Persian]
Jamālzādeh, Seyyed Mohammad Ali (1983). Hāji-Bābā of Ispahān, Āyandeh, 9(3&4): 253-257 [In Persian]
Jamālzādeh, Seyyed Mohammad Ali (1999). Sayyed Mohammad Ali Jamālzādeh's Memoirs. Tehrān: Sokhan; Shahāb-e-Sāqeb [In Persian]
Jamālzādeh, Seyyed Mohammad Ali (1999). Sayyed Mohammad Ali Jamālzādeh's Memoirs. Tehrān: Sokhan; Shahāb-e-Sāqeb [In Persian]
Jamālzādeh, Seyyed Mohammad Ali (2005). Yeki bood Yeki Nabood (Once Upon a Time). By Ali Dehbāshi. Tehrān: Sokhan [In Persian]
Jamālzādeh, Seyyed Mohammad Ali (2005). Yeki bood Yeki Nabood (Once Upon a Time). By Ali Dehbāshi. Tehrān: Sokhan [In Persian]
Jamālzādeh, Seyyed Mohammad Ali (2008). Jamālzādeh's Letters in Central Library of Tehrān University. By Susan Asily. Tehrān: Sokhan [In Persian]
Jamālzādeh, Seyyed Mohammad Ali (2008). Jamālzādeh's Letters in Central Library of Tehrān University. By Susan Asily. Tehrān: Sokhan [In Persian]
Jamālzādeh, Seyyed Mohammad Ali (2009). Jamālzādeh's Letters from Geneva to Iraj Afshār. By Mohammad Afshin Vafāyee in Association with Sh. Shāhin Vafāyee. Tehrān: Sokhan [In Persian]
Jamālzādeh, Seyyed Mohammad Ali (2009). Jamālzādeh's Letters from Geneva to Iraj Afshār. By Mohammad Afshin Vafāyee in Association with Sh. Shāhin Vafāyee. Tehrān: Sokhan [In Persian]
Kāmshād, Hassan (2016). Not Forgotten Memories. Full Text, Volumes 1&2. Tehrān: Ney [In Persian]
Kāmshād, Hassan (2016). Not Forgotten Memories. Full Text, Volumes 1&2. Tehrān: Ney [In Persian]
Khazā'eli, Mohammad (1965). The Description of Golestān. Tehrān: Elmi [In Persian]
Khazā'eli, Mohammad (1965). The Description of Golestān. Tehrān: Elmi [In Persian]
Māyel Heravi, Najib (2000). A Study on Prescription and Critical Correction of Manuscripts. Tehrān: Library, Museum and Document Center of Islamic Council Assembly [In Persian]
Māyel Heravi, Najib (2000). A Study on Prescription and Critical Correction of Manuscripts. Tehrān: Library, Museum and Document Center of Islamic Council Assembly [In Persian]
Milāni, Abbās (1990). Kāveh Magazine and Modernity, Irānshenāsi. 2(7): 504-519 [In Persian]
Milāni, Abbās (1990). Kāveh Magazine and Modernity, Irānshenāsi. 2(7): 504-519 [In Persian]
Modarres Sādeghi, Ja'afar (2000a). The Adventure of Hāji-Bābā of Ispahān and Iranian Modern Fiction, The Book of Month: Literature and Philosophy. 23: 4-9 [In Persian]
Modarres Sādeghi, Ja'afar (2000a). The Adventure of Hāji-Bābā of Ispahān and Iranian Modern Fiction, The Book of Month: Literature and Philosophy. 23: 4-9 [In Persian]
Modarres Sādeghi, Ja'afar (2000b). Preface. Inserted in: The Adventure of Hāji-Bābā of Ispahān. Author: J. J. Morier. Trans by Mirzā Habib Isfahāni. Trans from Moreir's Book, Edited by Ja'afar Modarres Sādeghi. Tehrān: Markaz [In Persian]
Modarres Sādeghi, Ja'afar (2000b). Preface. Inserted in: The Adventure of Hāji-Bābā of Ispahān. Author: J. J. Morier. Trans by Mirzā Habib Isfahāni. Trans from Moreir's Book, Edited by Ja'afar Modarres Sādeghi. Tehrān: Markaz [In Persian]
Morier, J. J. (1905). The Adventure of Hāji-Bābā of Ispahān. Trans from English into Persian. by Hāji Sheikh Ahmad Kermāni, Edited with Notes: Major D. C. Phillott. Calcutta: Baptist Mission Press [In Persian]
Morier, J. J. (1905). The Adventure of Hāji-Bābā of Ispahān. Trans from English into Persian. by Hāji Sheikh Ahmad Kermāni, Edited with Notes: Major D. C. Phillott. Calcutta: Baptist Mission Press [In Persian]
Morier, J. J. (1969). The Adventure of Hāji-Bābā of Ispahān. by Mohammad Ali Jamālzādeh. Tehrān: Amir Kabir [In Persian]
Morier, J. J. (1969). The Adventure of Hāji-Bābā of Ispahān. by Mohammad Ali Jamālzādeh. Tehrān: Amir Kabir [In Persian]
Morier, J. J. (1972). The Adventure of Hāji-Bābā of Ispahān in Irān, Include of Meaning of Difficult Words. by Yusef Rahimloo. Tabriz: Haqiqat [In Persian]
Morier, J. J. (1972). The Adventure of Hāji-Bābā of Ispahān in Irān, Include of Meaning of Difficult Words. by Yusef Rahimloo. Tabriz: Haqiqat [In Persian]
Morier, J. J. (2000). The Adventure of Haji-Baba of Ispahan. Trans by Mirzā Habib Isfahāni. Trans from Moreir's Book. Edited by Ja'afar Modarres Sādeghi. Tehrān: Markaz [In Persian]
Morier, J. J. (2000). The Adventure of Haji-Baba of Ispahan. Trans by Mirzā Habib Isfahāni. Trans from Moreir's Book. Edited by Ja'afar Modarres Sādeghi. Tehrān: Markaz [In Persian]
Morier, J. J. (2019). The Adventure of Haji-Baba of Ispahan. Trans by Mirzā Habib Isfahāni. by Mohammad Ali Jamālzādeh. Edited by Amir Hossein Qāne'ei. Tehrān: Amir Kabir [In Persian]
Morier, J. J. (2019). The Adventure of Haji-Baba of Ispahan. Trans by Mirzā Habib Isfahāni. by Mohammad Ali Jamālzādeh. Edited by Amir Hossein Qāne'ei. Tehrān: Amir Kabir [In Persian]
Motallebi Kāshāni, Nāder (2000). Iranian Scientific Texts Facsimile, Nāme-y Bahārestān. 1(2): 91-100 [In Persian]
Motallebi Kāshāni, Nāder (2000). Iranian Scientific Texts Facsimile, Nāme-y Bahārestān. 1(2): 91-100 [In Persian]
Nikoobakht, Nāser and Abbās Ranjbarān (2008). A Study on Saeed nafisi's Method on Correcting Classical Persian Literary Texts, Half-yearly Persian Language and Literature, Khārazmi University. 84: 73-96. [In Persian]
Nikoobakht, Nāser and Abbās Ranjbarān (2008). A Study on Saeed nafisi's Method on Correcting Classical Persian Literary Texts, Half-yearly Persian Language and Literature, Khārazmi University. 84: 73-96. [In Persian]
Rāeen, Ismāeil (1961). Jamālzādeh and Hāji-Bābā
Rāeen, Ismāeil (1961). Jamālzādeh and Hāji-Bābā
They Want to Reprint The Adventure of Hāji-Bābā of Ispahān Which Insults Irān. Tehrān Mosavar. Friday October 20th 1961. 946: 7 [In Persian]
They Want to Reprint The Adventure of Hāji-Bābā of Ispahān Which Insults Irān. Tehrān Mosavar. Friday October 20th 1961. 946: 7 [In Persian]
Rāeen, Ismāeil (N.D). Jamālzādeh and Hāji-Bābā. Tehrān Mosavar. 954: 20 and 40 [In Persian]
Rāeen, Ismāeil (N.D). Jamālzādeh and Hāji-Bābā. Tehrān Mosavar. 954: 20 and 40 [In Persian]
Rahimloo, Yousef (1972). Preface. Inserted in: The Adventure of Hāji-Bābā of Ispahān in Irān, Include of Meaning of Difficult Words. Author: J. J. Morier. by Yusef Rahimloo. Tabriz: Haqiqat [In Persian]
Rahimloo, Yousef (1972). Preface. Inserted in: The Adventure of Hāji-Bābā of Ispahān in Irān, Include of Meaning of Difficult Words. Author: J. J. Morier. by Yusef Rahimloo. Tabriz: Haqiqat [In Persian]