تأثیر جغرافیای فرهنگی شعر و ادب فارسی در همگرایی قومی (با تکیه بر ادبیات منظوم و شفاهی در ترکی آذربایجانی)

نویسندگان
حسین دانا 1
فاطمه معنوی 2
افشین متقی 1
1 دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، آذربایجان، ایران
10.616224/jpll.33.98.191
چکیده
جغرافیای فرهنگی (ژئوکالچر) از برجسته‌­ترین مفاهیمی ‌‌است که پس از جنگ سرد در عرصه سیاست بین­‌الملل و ژئوپلیتیک مطرح بوده است و اهمیت موضوع فرهنگ را برای پیشبرد اهداف سیاسی و اقتصادی در روابط میان جوامع و ملل مختلف پررنگ کرده است. دولتمردان ایرانی نیز به‌منظور همگرایی و تعامل فرهنگی با کشورهای همسایه، توجه به حوزه ایران فرهنگی را در رأس برنامه‌­­های فرهنگی‌ـ‌سیاسی خود قرار داده­‌اند. حوزه جغرافیایی ایران فرهنگی، با وجود تفاوت­‌های قومیتی، به‌سبب دارابودن مؤلفه‌­هایی چون آداب‌ورسوم، دین، و هنر و ادبیات مشترک، بستر مناسبی برای توسعه هویت مشترک دارد. در میان مؤلفه­‌های ذکرشده، عنصر زبان و ادبیات ازحیث جذابیت و قدرت اقناعی جایگاه ویژه­ای دارد. دراین‌مجال، به بررسی توصیفی‌ـ‌تحلیلی ادبیات منظوم ترکی آذربایجانی در بخش ادبیات شفاهی به‌ویژه با محوریت بایاتی‌های ترکیِ رایج در بین مردم ایران و آذربایجان با مضامین مشترک در حوزۀ وطن‌دوستی پرداخته‌­ایم تا نشان دهیم که با نگاه واقع­‌بینانه و برنامه­ریزی صحیح در حوزه شعر و ادبیات، به­‌ویژه ادبیات اقوام ایرانی، به‌سبب اشتراکات قومیتی با همسایگانی چون آذربایجان می­‌توان گام‌­­های استواری درجهت همگرایی با کشورهای همجوار برداشت و جایگاه فرهنگی و به تبع آن جایگاه سیاسی و اقتصادی کشور را در منطقه بهبود بخشید.
کلیدواژه‌ها
جغرافیای فرهنگی
ایران فرهنگی
همگرایی
قدرت نرم
ادبیات شفاهی

عنوان مقاله English

The Impact of the Geoculture of Iranian Poetry and Literature on Ethnic Convergence Based on Poetic and Oral Literature in Azerbaijani Turkish

نویسندگان English

Hossein Dânâ 1
Fâtemeh Ma’navi 2
Afshin Mottaqi Dastnaei 1
1 Kharazmi University, Tehran, Iran
2 Shahid Madani University of Azerbaijan, Azerbaijan, Iran
چکیده English

Geoculture is one of the most prominent concepts that has emerged in the field of international politics and geopolitics after the Cold War, and it has highlighted the importance of the issue of culture in advancing political and economic goals in relations between different societies and nations. Accordingly, Iranian statesmen have also placed attention on the cultural sphere of Iran at the forefront of their cultural-political programs in order to achieve cultural convergence and interaction with neighboring countries. Despite ethnic differences, the geographical sphere of cultural Iran, with its shared components such as customs, religion, art, and literature, provides a suitable platform for the development of a common identity. Among the aforementioned components, language and literature hold a special place in terms of attractiveness and persuasive power. In this paper, we have conducted a descriptive-analytical study of the Azerbaijani Turkish poetic literature of the oral literature branch, especially by focusing on Turkish bayats common among the people of Iran with common themes in the field of patriotism. This shows that with a realistic perspective and proper planning in the field of poetry and literature, especially the literature of Iranian ethnic groups, due to ethnic commonalities with neighbors such as Azerbaijan, we can take solid steps towards convergence with neighboring countries and improve our cultural position and, consequently, our political and economic position in the region.

کلیدواژه‌ها English

Geoculture
Cultural Iran
Convergence
Soft Power
Oral Literature
احمدی، سیدعباس (1389). نقش مذهب در گسترش حوز‌ة نفوذ، مطالعۀ موردی: تشیع و ایران. ژئوپلیتیک. سال ششم. شمارة 1: 37-74.
احمدی، سیدعباس (1389). نقش مذهب در گسترش حوز‌ة نفوذ، مطالعۀ موردی: تشیع و ایران. ژئوپلیتیک. سال ششم. شمارة 1: 37-74.
احمدی، ناصر (1388). تورک بایاتیلاری. تهران: تک‌درخت.
احمدی، ناصر (1388). تورک بایاتیلاری. تهران: تک‌درخت.
اخوان‌کاظمی، مسعود؛ عزیزی، پروانه (1389). ژئوکالچر ایرانی در شبه‌قارة هند، گسترة جغرافیایی نفوذ فرهنگی و تمدن ایران. مطالعات ملی. سال یازدهم. شمارة 43: 73-100.
اخوان‌کاظمی، مسعود؛ عزیزی، پروانه (1389). ژئوکالچر ایرانی در شبه‌قارة هند، گسترة جغرافیایی نفوذ فرهنگی و تمدن ایران. مطالعات ملی. سال یازدهم. شمارة 43: 73-100.
امام‌زاده‌فرد، پرویز (1389). بررسی جایگاه قدرت نرم در سیاست، از دوران باستان تا معاصر. مطالعات سیاسی. شمارة 7: 143-160.
امام‌زاده‌فرد، پرویز (1389). بررسی جایگاه قدرت نرم در سیاست، از دوران باستان تا معاصر. مطالعات سیاسی. شمارة 7: 143-160.
امامی، رضا (1396). تبیین و تحلیل مردم‌شناختی فولکلور در بین مردم شهر گیلان (مطالعۀ موردی: تولد، ازدواج، مرگ). همایش: کنفرانس پژوهش‌های نوین ایران و جهان در روان‌شناسی و علوم تربیتی حقوق و علوم اجتماعی. 27 اردیبهشت. شیراز. دانشگاه شیراز.
امامی، رضا (1396). تبیین و تحلیل مردم‌شناختی فولکلور در بین مردم شهر گیلان (مطالعۀ موردی: تولد، ازدواج، مرگ). همایش: کنفرانس پژوهش‌های نوین ایران و جهان در روان‌شناسی و علوم تربیتی حقوق و علوم اجتماعی. 27 اردیبهشت. شیراز. دانشگاه شیراز.
امیرعبداللهیان، حسین (1390). ناکامی‌‌ طرح خاورمیانة بزرگ و خیزش بیداری اسلامی ‌‌در جهان عرب؛ مطالعۀ موردی: بحرین. مطالعات راهبردی. شمارۀ 52: 153-174.
امیرعبداللهیان، حسین (1390). ناکامی‌‌ طرح خاورمیانة بزرگ و خیزش بیداری اسلامی ‌‌در جهان عرب؛ مطالعۀ موردی: بحرین. مطالعات راهبردی. شمارۀ 52: 153-174.
بای، عبدالرضا (1392). گفتمان جهانی‌شدن، هژمونی و تحول نظام جهانی از ژئوپلیتیک به ژئوکالچر. مطالعات سیاسی. سال پنجم. شمارة 20: 137-156.
بای، عبدالرضا (1392). گفتمان جهانی‌شدن، هژمونی و تحول نظام جهانی از ژئوپلیتیک به ژئوکالچر. مطالعات سیاسی. سال پنجم. شمارة 20: 137-156.
حافظ‌نیا، محمدرضا (1385). اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک. مشهد: پاپلی.
حافظ‌نیا، محمدرضا (1385). اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک. مشهد: پاپلی.
دست‌پیش، محمود (1386). گل ائشیت نئی دن. تهران: سوره.
دست‌پیش، محمود (1386). گل ائشیت نئی دن. تهران: سوره.
دوورژه، موریس (1374). اصول علم سیاست. ترجمة ابوالفضل قاضی. تهران: امیرکبیر.
دوورژه، موریس (1374). اصول علم سیاست. ترجمة ابوالفضل قاضی. تهران: امیرکبیر.
رحمانی‌فر، محمد (1379). نگاهی نوین به تاریخ دیرین ترک‌های ایران. تبریز: اختر.
رحمانی‌فر، محمد (1379). نگاهی نوین به تاریخ دیرین ترک‌های ایران. تبریز: اختر.
زاده‌علی بنام، مسعود (1390). تحلیل نظام ژئوکالچر جهانی و جایگاه ایران. تهران: دانشگاه آزاد اسلامی ‌‌تهران مرکز.
زاده‌علی بنام، مسعود (1390). تحلیل نظام ژئوکالچر جهانی و جایگاه ایران. تهران: دانشگاه آزاد اسلامی ‌‌تهران مرکز.
زین‌العابدینی، یوسف (1392). نقش فرهنگ در پیوند ژئوکالچر ایران و آسیای مرکزی. پژوهشنامۀ خراسان بزرگ. دورۀ چهارم. شمارۀ 10: 73-65.
زین‌العابدینی، یوسف (1392). نقش فرهنگ در پیوند ژئوکالچر ایران و آسیای مرکزی. پژوهشنامۀ خراسان بزرگ. دورۀ چهارم. شمارۀ 10: 73-65.
صفوی، یحیی (1400). ژئوپلیتیک و ژئواستراتژی جهان اسلام. تهران: سمت.
صفوی، یحیی (1400). ژئوپلیتیک و ژئواستراتژی جهان اسلام. تهران: سمت.
طاهری، مسعود؛ حیدری، غلامحسین؛ عزتی، عزت‌الله (1397). تحلیل معادلات قدرت جهانی در بستر ژئوکالچر؛ تقابل، رقابت یا همکاری. نگرش نو در جغرافیای انسانی. سال دهم. شمارة 4: 163-192.
طاهری، مسعود؛ حیدری، غلامحسین؛ عزتی، عزت‌الله (1397). تحلیل معادلات قدرت جهانی در بستر ژئوکالچر؛ تقابل، رقابت یا همکاری. نگرش نو در جغرافیای انسانی. سال دهم. شمارة 4: 163-192.
عباسی، زهرا (1396). زیر و بم جغرافیای انسانی. تهران: تلاش اندیشه.
عباسی، زهرا (1396). زیر و بم جغرافیای انسانی. تهران: تلاش اندیشه.
فروزانفر، بدیع‌الزمان (1381). احادیث و قصص مثنوی. تهران: امیرکبیر.
فروزانفر، بدیع‌الزمان (1381). احادیث و قصص مثنوی. تهران: امیرکبیر.
کاظمی، بهمن (1380). هویت ملی در ترانه‌های اقوام ایرانی. تهران: مؤسسة مطالعات ملی.
کاظمی، بهمن (1380). هویت ملی در ترانه‌های اقوام ایرانی. تهران: مؤسسة مطالعات ملی.
کرانی، زهرا (1398). تأثیر ژئوکالچر منطقه‌ای بر روابط میان ایران و کشورهای آسیای مرکزی. مطالعات آسیای جنوب غربی. سال دوم. شمارة 5: 45-66.
کرانی، زهرا (1398). تأثیر ژئوکالچر منطقه‌ای بر روابط میان ایران و کشورهای آسیای مرکزی. مطالعات آسیای جنوب غربی. سال دوم. شمارة 5: 45-66.
کریمی‌‌مراغه‌ای، حسین (1380). رنگارنگ یا کلیات ادبیات کریمی. مراغه: کتابفروشی ذاکر کریمی.
کریمی‌‌مراغه‌ای، حسین (1380). رنگارنگ یا کلیات ادبیات کریمی. مراغه: کتابفروشی ذاکر کریمی.
لوکاس، هنری (1393). تاریخ تمدن. جلد اول. ترجمة عبدالحسین آذرنگ. تهران: سخن.
لوکاس، هنری (1393). تاریخ تمدن. جلد اول. ترجمة عبدالحسین آذرنگ. تهران: سخن.
مجتهدزاده، پیروز (1379). ایده‌های ژئوپلیتیک و واقعیت‌های ایرانی: مطالعه در روابط جغرافیا و سیاست در جهان دگرگون‌شونده. تهران: نی.
مجتهدزاده، پیروز (1379). ایده‌های ژئوپلیتیک و واقعیت‌های ایرانی: مطالعه در روابط جغرافیا و سیاست در جهان دگرگون‌شونده. تهران: نی.
مرادخانی، علی (1396). موسیقی آشیقی، عاملی برای وحدت ماست. www.oyaglig.com. تاریخ دسترسی به منبع 10 شهریور 1403.
مرادخانی، علی (1396). موسیقی آشیقی، عاملی برای وحدت ماست. www.oyaglig.com. تاریخ دسترسی به منبع 10 شهریور 1403.
مسرور، سید امیرحسین؛ حمزه، فرهاد؛ حافظ‌نیا، محمدرضا (1398). تبیین مؤلفه‌های جغرافیایی تأثیرگذار بر حوزۀ ژئوکالچر ایران و آذربایجان. جغرافیا و برنامه‌ریزی منطقه‌ای. دورۀ نهم. شمارۀ 34: 746- 729.
مسرور، سید امیرحسین؛ حمزه، فرهاد؛ حافظ‌نیا، محمدرضا (1398). تبیین مؤلفه‌های جغرافیایی تأثیرگذار بر حوزۀ ژئوکالچر ایران و آذربایجان. جغرافیا و برنامه‌ریزی منطقه‌ای. دورۀ نهم. شمارۀ 34: 746- 729.
معین، محمد (1386). فرهنگ فارسی. تهران: زرین.
معین، محمد (1386). فرهنگ فارسی. تهران: زرین.
نادری، احمد (1393). از ژتوپلیتیک دولت‌محور به ژئوکالچر تمدن‌محور، خاورمیانه عرصۀ نبرد تمدن‌ها. مطالعات قدرت نرم. دورۀ چهارم. شمارۀ 10: 142-123.
نادری، احمد (1393). از ژتوپلیتیک دولت‌محور به ژئوکالچر تمدن‌محور، خاورمیانه عرصۀ نبرد تمدن‌ها. مطالعات قدرت نرم. دورۀ چهارم. شمارۀ 10: 142-123.
والرشتاین، ایمانوئل (1384). سیاست و فرهنگ در نظام متحول جهانی. ترجمة پیروز ایزدی. تهران: نی.
والرشتاین، ایمانوئل (1384). سیاست و فرهنگ در نظام متحول جهانی. ترجمة پیروز ایزدی. تهران: نی.
یاری، احسان، عابدی، مرضیه (1400). چالش ژئوکالری امنیت و ثبات منطقه‌ای در خاورمیانه، با تأکید بر ژئوکالچر دینی و مذهبی. مطالعات قدرت نرم. دورۀ یازدهم. شمارۀ 1: 105-73.
یاری، احسان، عابدی، مرضیه (1400). چالش ژئوکالری امنیت و ثبات منطقه‌ای در خاورمیانه، با تأکید بر ژئوکالچر دینی و مذهبی. مطالعات قدرت نرم. دورۀ یازدهم. شمارۀ 1: 105-73.
Tylor, Edward (1871) Primitive Culture. Vol 1. New York: J.P. Putnam's Son.
Tylor, Edward (1871) Primitive Culture. Vol 1. New York: J.P. Putnam's Son.
Wendt, Alexander (1999). Social Theory of International Politics, Cambridge, University Press. [DOI:10.1017/CBO9780511612183]
Wendt, Alexander (1999). Social Theory of International Politics, Cambridge, University Press. [DOI:10.1017/CBO9780511612183]
Ahmadi, Nâser (2009). Turk Bâyâtilâr. Tehrân: Tak-Deraxt. [In Turkish]
Ahmadi, Nâser (2009). Turk Bâyâtilâr. Tehrân: Tak-Deraxt. [In Turkish]
Ahmadi, seyyed Abbâs (2010). Role of Religion in Expansion of Sphere of Influence Case Study: Shiism and Iran. Geopolitics, 6(1), 37-74. [In Persian]
Ahmadi, seyyed Abbâs (2010). Role of Religion in Expansion of Sphere of Influence Case Study: Shiism and Iran. Geopolitics, 6(1), 37-74. [In Persian]
Abbâsi, Zahrâ (2017). The ups and downs of human geography. Tehrân: Talâš Andišeh. [In Persian]
Abbâsi, Zahrâ (2017). The ups and downs of human geography. Tehrân: Talâš Andišeh. [In Persian]
Axavân-Kâzemi, Masoud., Azizi, Parvâneh (2010). Iranian Geo-culture in Indian Subcontinent Geographical Extension of Iranian's Cultural and Civilizational Influence. Journal of National Studies, 11(43), 73-100. [In Persian]
Axavân-Kâzemi, Masoud., Azizi, Parvâneh (2010). Iranian Geo-culture in Indian Subcontinent Geographical Extension of Iranian's Cultural and Civilizational Influence. Journal of National Studies, 11(43), 73-100. [In Persian]
AmirAbdollâhiân, Hossein (2011). Failure of Greater Middle East Plan & Islamic Awakening Movement in Arab World: Case Study of Bahrain. Strategic Studies, (52), 153-174. [In Persian]
AmirAbdollâhiân, Hossein (2011). Failure of Greater Middle East Plan & Islamic Awakening Movement in Arab World: Case Study of Bahrain. Strategic Studies, (52), 153-174. [In Persian]
Dastpiš, Mahmoud (2007). Gal Ešit Ney Dan. Tehrân: Sureh. [In Turkish]
Dastpiš, Mahmoud (2007). Gal Ešit Ney Dan. Tehrân: Sureh. [In Turkish]
Duverger, Mauritius (1995). Principles of political science Trans. A. Qâzi. Tehrân: Amir Kabir. [In Persian]
Duverger, Mauritius (1995). Principles of political science Trans. A. Qâzi. Tehrân: Amir Kabir. [In Persian]
Emamzâdeh-Fard, Parviz (2010). The place of soft power in politics: From ancient to contemporary times. Political Studies, (7), 143-160. [In Persian]
Emamzâdeh-Fard, Parviz (2010). The place of soft power in politics: From ancient to contemporary times. Political Studies, (7), 143-160. [In Persian]
Emâmi, Rezâ (2017). Anthropological analysis of folklore among the people of Gilan (Case study: Birth, marriage, death). Global Conference on Iran and World New Researches in Psychology and Educational Sciences, Law and Social Sciences papers. Shiraz: Shiraz University. [In Persian]
Emâmi, Rezâ (2017). Anthropological analysis of folklore among the people of Gilan (Case study: Birth, marriage, death). Global Conference on Iran and World New Researches in Psychology and Educational Sciences, Law and Social Sciences papers. Shiraz: Shiraz University. [In Persian]
Hâfezniâ, Mohammad Rezâ (2006). Principles and concepts of geopolitics. Mašhad: Pâpli. [In Persian]
Hâfezniâ, Mohammad Rezâ (2006). Principles and concepts of geopolitics. Mašhad: Pâpli. [In Persian]
Kâzemi, Bahman (2001). National identity in the songs of Iranian ethnic groups. Tehrân: National Studies Institute. [In Persian]
Kâzemi, Bahman (2001). National identity in the songs of Iranian ethnic groups. Tehrân: National Studies Institute. [In Persian]
Karimi-Marâqei, Hossein (2001). Rangârang. Marâqeh: Zâker Karimi Bookstore. [In Persian]
Karimi-Marâqei, Hossein (2001). Rangârang. Marâqeh: Zâker Karimi Bookstore. [In Persian]
Lucas, Henry (2014). History of civilization. Vol. 1, Trans. A. Azarang. Tehrân: Soxan. [In Persian]
Lucas, Henry (2014). History of civilization. Vol. 1, Trans. A. Azarang. Tehrân: Soxan. [In Persian]
Mojtahedzâdeh, Piruz (2000). Geopolitical ideas and Iranian realities: A study of the relationship between geography and politics in a changing world. Tehrân: Ney.
Mojtahedzâdeh, Piruz (2000). Geopolitical ideas and Iranian realities: A study of the relationship between geography and politics in a changing world. Tehrân: Ney.
Morâdxâni, Ali (2017). Ašiqi Music, a factor for our unity. Oyaglig. Retrieved September 1, 2024, from http://www.oyaglig.com.
Morâdxâni, Ali (2017). Ašiqi Music, a factor for our unity. Oyaglig. Retrieved September 1, 2024, from http://www.oyaglig.com.
Masroor, Seyyed Amir Hossein., Hamzeh, Farhâd., & Hâfeznia, Mohammad Reza (2019). Explaining geographical components effective on the geocultural area Iran and Azerbaijan. Geography & Regional Planning, 9(34), 729-746. [In Persian]
Masroor, Seyyed Amir Hossein., Hamzeh, Farhâd., & Hâfeznia, Mohammad Reza (2019). Explaining geographical components effective on the geocultural area Iran and Azerbaijan. Geography & Regional Planning, 9(34), 729-746. [In Persian]
Nâderi, Ahmad (2014). From state-centric geopolitics to civilization-oriented geoculture: The Middle East as the battlefield of civilizations. Journal of Soft Power Studies, 4(10), 123-142. [In Persian]
Nâderi, Ahmad (2014). From state-centric geopolitics to civilization-oriented geoculture: The Middle East as the battlefield of civilizations. Journal of Soft Power Studies, 4(10), 123-142. [In Persian]
Rahmânifar, Mohammad (2000). A new perspective on the ancient history of Turks in Iran. Tabriz: Axtar. [In Persian]
Rahmânifar, Mohammad (2000). A new perspective on the ancient history of Turks in Iran. Tabriz: Axtar. [In Persian]
Safavi, Yahyâ (2021). Geopolitics and geostrategy of the Islamic world. Tehrân: SAMT. [In Persian]
Safavi, Yahyâ (2021). Geopolitics and geostrategy of the Islamic world. Tehrân: SAMT. [In Persian]
Tâheri, Masoud., Heydari, Qolâm Hossein., & Ezati, Ezzat-Allâh (2018). Analysis of global power equations in the context of geoculture: Confrontation, competition, or cooperation. New Perspectives in Human Geography, 10(4), 163-192. [In Persian]
Tâheri, Masoud., Heydari, Qolâm Hossein., & Ezati, Ezzat-Allâh (2018). Analysis of global power equations in the context of geoculture: Confrontation, competition, or cooperation. New Perspectives in Human Geography, 10(4), 163-192. [In Persian]
Wallerstein, Immanuel (2005). Politics and culture in the changing world system. Trans. P. Izadi. Tehrân: Ney. [In Persian]
Wallerstein, Immanuel (2005). Politics and culture in the changing world system. Trans. P. Izadi. Tehrân: Ney. [In Persian]
Yâri, Ehsân., & Âbedi, Marziyeh (2021). The Geocultural Challenge of Regional Security and Stability in the Middle East; With emphasis on religion. Journal of Soft Power Studies, 11(1), 73-105. [In Persian]
Yâri, Ehsân., & Âbedi, Marziyeh (2021). The Geocultural Challenge of Regional Security and Stability in the Middle East; With emphasis on religion. Journal of Soft Power Studies, 11(1), 73-105. [In Persian]
Zein al-Âbedini, Yusof (2013). The Role of culthure in the Geoculture connection between Iran and Central Asia. Journal of Greater Xorâsân, 4(10), 65-73. [In Persian]
Zein al-Âbedini, Yusof (2013). The Role of culthure in the Geoculture connection between Iran and Central Asia. Journal of Greater Xorâsân, 4(10), 65-73. [In Persian]
Zâdeh-Ali Benâm, Masoud (2011). Analysis of the global geocultural system and Iran's position. Tehran: Islamic Azad University, Tehrân Central Branch. [In Persian]
Zâdeh-Ali Benâm, Masoud (2011). Analysis of the global geocultural system and Iran's position. Tehran: Islamic Azad University, Tehrân Central Branch. [In Persian]