هرمنوتیک سکوت در غزلیات شمس

نویسندگان
فرزاد بالو
رضا رضاپور
دانشگاه مازندران
10.61186/jpll.31.95.37
چکیده
هایدگر، در پی درک معنای هستی، به تحلیل امکانات وجودی دازاین می­پردازد و در بین این امکانات به ارتباط زبان و هستی اهتمام ویژه­ای می­ورزد. او، در کنار سخن‌گفتن/ تکلم، سکوت را نیز یکی از امکان­های زبان می­داند. بنابر باور هایدگر، سکوت زبانی توانایی این را دارد که بسیار گسترده­تر از سخن‌گفتنِ صرف سبب آشکارگی هستی شود. این آشکارگی هستی و نیوشیدن ندای هستی در سکوت، به آن خاصیتی تفسیری می­بخشد که هایدگر آن را هرمنوتیک نامیده است. ازآنجاکه در میراث عرفانی ما، مولانا جلال­الدین در غالب غزل­ها از سکوت و خموشی سخن می­گوید، نگارندگان این مقاله، بر آن‌اند که در پرتو تلقی‌ای که هایدگر از مفهوم سکوت دارد، می­توان سویه­های تازه­ای از مفهوم سکوت و خموشی را در غزلیات شمس گشود و ویژگی تفسیری و هرمنوتیکی آن را در این گزاره‌ها نشان داد: «از بی­جهانی دازاین تا فنای سالک به‌معنای عام و پیوند آن با سکوت»، «از گذار دازاین از موقعیت زبانی تا فنای زبانی سالک به‌معنای خاص و پیوند آن با سکوت»، «هرمنوتیک سکوت و دریافت گفتار اصیل از دازاین تا سالک»، و «سکوت هرمنوتیکی مولانا و دریافت گفتار اصیل». مولانا با طرح سکوت اصیل زمینه­ای فراهم می­آورد تا جان و جهان هستی به سخن درآید و کاستی و نارسابودن زبان تدارک یابد و پرده از اسرار عالم برگرفته شود. توجه به وجه هرمنوتیکی سکوت در غزلیات شمس جستار حاضر را از پژوهش­های موجود متمایز می­کند.
کلیدواژه‌ها
مولانا
هایدگر
هرمنوتیک سکوت
غزلیات­شمس
خموشی

عنوان مقاله English

The Hermeneutics of Silence in the Ghazals of Shams

نویسندگان English

Farzad Baloo
Reza Rezapour
Mazandaran University
چکیده English

In order to understand the meaning of existence, Heidegger analyzes the existential possibilities of the German word for existence, i.e. Dasein, and among these possibilities, he pays special attention to the relationship between language and existence. In addition to speaking, he considers silence as one of the linguistic possibilities. According to Heidegger, linguistic silence has the potential to reveal existence much more broadly than just speaking. This revelation of existence and hearing the voice of existence in silence gives it an interpretive quality, which Heidegger calls hermeneutics. Since in our mystical heritage, Mawlana Jalaluddin Muḥammad (Rumi) speaks of silence and reticence in most of his ghazals, the authors of this article believe that in the light of Heidegger's conception of silence, new horizons of this concept can be opened up in the ghazals of Shams in order to show its interpretive and hermeneutic features in the following propositions: “from the unworldliness of Dasein to the annihilation of the truth-seeker in the general sense and its connection with silence”, “from Dasein's transition from the linguistic position to the linguistic annihilation of the truth-seeker in the specific sense and its connection with silence”, “the hermeneutics of silence and the reception of genuine speech from Dasein to the truth-seeker”, and “Rumi's hermeneutic silence and the reception of genuine speech” as proof of this claim. By proposing genuine silence, Rumi provides a ground for the soul and the world of existence to speak up and to display the shortcomings and inadequacies of language and to reveal the secrets of the universe. Attention to the hermeneutic aspect of silence in the ghazals of Shams distinguishes the present article from the existing research and a new achievement in the field of Rumi research will emerge.

کلیدواژه‌ها English

Rumi
Heidegger
Hermeneutics of Silence
Ghazals of Shams
Silence
آ.جانسون، پاتریشیا (1398). راه مارتین هایدگر. ترجمة سیدمجید کمالی. تهران: مهرنیوشا.
آ.جانسون، پاتریشیا (1398). راه مارتین هایدگر. ترجمة سیدمجید کمالی. تهران: مهرنیوشا.
ابن‌عربی، محیی‌الدین (1367). رسائل ابن‌عربی. مقدمه، تصحیح و تعلیقات نجیب مایل هروی. تهران: مولی.
ابن‌عربی، محیی‌الدین (1367). رسائل ابن‌عربی. مقدمه، تصحیح و تعلیقات نجیب مایل هروی. تهران: مولی.
احمدی، بابک (1393). هایدگر و تاریخ هستی. تهران: مرکز.
احمدی، بابک (1393). هایدگر و تاریخ هستی. تهران: مرکز.
پورنامداریان، تقی (1392). در سایة آفتاب. تهران: سخن.
پورنامداریان، تقی (1392). در سایة آفتاب. تهران: سخن.
پالمر، ریچارد (1395). علم هرمنوتیک. ترجمة محمدسعید حنایی کاشانی. تهران: هرمس.
پالمر، ریچارد (1395). علم هرمنوتیک. ترجمة محمدسعید حنایی کاشانی. تهران: هرمس.
تقوی، محمد (1384). زبان در زبان مولانا. زبان و ادبیات دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه مشهد. دورة سی‌وهشتم. شمارة 4 (151): 113-134.
تقوی، محمد (1384). زبان در زبان مولانا. زبان و ادبیات دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه مشهد. دورة سی‌وهشتم. شمارة 4 (151): 113-134.
رجبی، روح‌الـله؛ سلیمان‌حشمت، رضا (1394). زبان در اندیشة هایدگر. حکمت و فلسفه. سال یازدهم. شمارة 4: 23-40.
رجبی، روح‌الـله؛ سلیمان‌حشمت، رضا (1394). زبان در اندیشة هایدگر. حکمت و فلسفه. سال یازدهم. شمارة 4: 23-40.
سیری در سپهر جان (1395). ترجمة مصطفی ملکیان. تهران: نگاه معاصر.
سیری در سپهر جان (1395). ترجمة مصطفی ملکیان. تهران: نگاه معاصر.
شمس‌تبریزی، محمد (1377). خمی از شراب ربانی؛ گزیدة مقالات‌شمس. انتخاب و توضیح محمدعلی‌ موحد. تهران: شرکت تعاونی ناشران و کتاب‌فروشان.
شمس‌تبریزی، محمد (1377). خمی از شراب ربانی؛ گزیدة مقالات‌شمس. انتخاب و توضیح محمدعلی‌ موحد. تهران: شرکت تعاونی ناشران و کتاب‌فروشان.
غزالی، ابوحامد (1380). کیمیای سعادت. به‌کوشش حسین خدیوجم. تهران: قلم.
غزالی، ابوحامد (1380). کیمیای سعادت. به‌کوشش حسین خدیوجم. تهران: قلم.
غلامحسین‌زاده، غلامحسین؛ ولیئی محمدآبادی، قربان (1387). بی‌حرف‌روییدن کلام. گوهر گویا. سال دوم. شمارة 7: 126-142.
غلامحسین‌زاده، غلامحسین؛ ولیئی محمدآبادی، قربان (1387). بی‌حرف‌روییدن کلام. گوهر گویا. سال دوم. شمارة 7: 126-142.
کاکایی، قاسم؛ بحرانی، اشکان (1388). کارکردهای الهیاتی سکوت در آثار مولانا. فلسفه و کلام اسلامی. دورة چهل‌ودوم. شمارة 1: 129-150.
کاکایی، قاسم؛ بحرانی، اشکان (1388). کارکردهای الهیاتی سکوت در آثار مولانا. فلسفه و کلام اسلامی. دورة چهل‌ودوم. شمارة 1: 129-150.
محمدی آسیابادی، علی‌ (1387). هرمنوتیک و نمادپردازی در غزلیات‌شمس. تهران: سخن.
محمدی آسیابادی، علی‌ (1387). هرمنوتیک و نمادپردازی در غزلیات‌شمس. تهران: سخن.
مستملی بخاری، محمد (1363). شرح التعرف. مقدمه، تصحیح و تعلیقات محمد روشن. تهران: اساطیر.
مستملی بخاری، محمد (1363). شرح التعرف. مقدمه، تصحیح و تعلیقات محمد روشن. تهران: اساطیر.
مشرف، مریم (1385). هنجارگریزی اجتماعی در زبان صوفیه. زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی. سال چهاردهم. شمارة 52و53: 135-149.
مشرف، مریم (1385). هنجارگریزی اجتماعی در زبان صوفیه. زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی. سال چهاردهم. شمارة 52و53: 135-149.
مک‌کواری، جان (1396). مارتین هایدگر. ترجمة محمدسعید حنایی کاشانی. تهران: هرمس.
مک‌کواری، جان (1396). مارتین هایدگر. ترجمة محمدسعید حنایی کاشانی. تهران: هرمس.
ملکیان، مصطفی (1394). حدیث آرزومندی؛ جستارهایی درباب عقلانیت و معنویت. تهران: نگاه معاصر.
ملکیان، مصطفی (1394). حدیث آرزومندی؛ جستارهایی درباب عقلانیت و معنویت. تهران: نگاه معاصر.
مولانا، جلال‌الدین (1362). فیه‌مافیه. تصحیح و تعلیقات بدیع‌الزمان فروزانفر. تهران: نگاه.
مولانا، جلال‌الدین (1362). فیه‌مافیه. تصحیح و تعلیقات بدیع‌الزمان فروزانفر. تهران: نگاه.
مولانا، جلال‌الدین (1385). کلیات شمس تبریزی. تصحیح بدیع‌الزمان فروزانفر. تهران: امیرکبیر.
مولانا، جلال‌الدین (1385). کلیات شمس تبریزی. تصحیح بدیع‌الزمان فروزانفر. تهران: امیرکبیر.
نراقی، آرش (1394). آینة جان. مقالاتی دربارة احوال و اندیشه‌های مولانا جلال‌الدین بلخی. تهران: نگاه معاصر.
نراقی، آرش (1394). آینة جان. مقالاتی دربارة احوال و اندیشه‌های مولانا جلال‌الدین بلخی. تهران: نگاه معاصر.
هایدگر، مارتین (1389). شعر، زبان و اندیشة رهایی. ترجمة عباس منوچهری. تهران: مولی.
هایدگر، مارتین (1389). شعر، زبان و اندیشة رهایی. ترجمة عباس منوچهری. تهران: مولی.
هایدگر، مارتین (1394). نامه دربارة انسان‌گرایی. از مدرنیسم تا پست‌مدرنیسم از لارنس کهون. ترجمة عبدالکریم رشیدیان. تهران: نی.
هایدگر، مارتین (1394). نامه دربارة انسان‌گرایی. از مدرنیسم تا پست‌مدرنیسم از لارنس کهون. ترجمة عبدالکریم رشیدیان. تهران: نی.
هایدگر، مارتین (1397الف). هستی و زمان. ترجمة عبدالکریم رشیدیان. تهران: نی.
هایدگر، مارتین (1397الف). هستی و زمان. ترجمة عبدالکریم رشیدیان. تهران: نی.
هایدگر، مارتین (1397ب). مسائل اساسی پدیدارشناسی. ترجمة پرویز ضیاءشهابی. تهران: مینوی‌خرد.
هایدگر، مارتین (1397ب). مسائل اساسی پدیدارشناسی. ترجمة پرویز ضیاءشهابی. تهران: مینوی‌خرد.
هایدگر، مارتین (1398). متافیزیک چیست؟ ترجمة سیاوش جمادی. تهران: ققنوس.
هایدگر، مارتین (1398). متافیزیک چیست؟ ترجمة سیاوش جمادی. تهران: ققنوس.
همدانی، امید (1389). عرفان و تفکر. تهران: نگاه معاصر.
همدانی، امید (1389). عرفان و تفکر. تهران: نگاه معاصر.
Heidegger, Martin (1982). Onthe way to Language, Translated by Peter D. Hertz, New York Cambridge.
Heidegger, Martin (1982). Onthe way to Language, Translated by Peter D. Hertz, New York Cambridge.
Heidegger, Martin (1998). Pathmarks, translated by William Mc Neil, Edited by William Mc Neil, DePaul, University of Chicago: Cambridge University Press.
Heidegger, Martin (1998). Pathmarks, translated by William Mc Neil, Edited by William Mc Neil, DePaul, University of Chicago: Cambridge University Press.
Ahmadi, Bābak (2013). Heidegger and History of Being. Tehran: Markaz [In Persian]
Ahmadi, Bābak (2013). Heidegger and History of Being. Tehran: Markaz [In Persian]
A. Johnson, Patricia (2018). The way of Martin Heidegger. Translated by Sayyed Majid Kamāli. Tehrān: Mehrnyusha. [In Persian]
A. Johnson, Patricia (2018). The way of Martin Heidegger. Translated by Sayyed Majid Kamāli. Tehrān: Mehrnyusha. [In Persian]
Ghazāli, Abu Hamid (2001). Kimiā-ye saādat. by Hossein Khadiv Jam's efforts. Tehrān: Qalam. [In Persian]
Ghazāli, Abu Hamid (2001). Kimiā-ye saādat. by Hossein Khadiv Jam's efforts. Tehrān: Qalam. [In Persian]
Gholām-Hosseinzādeh, Gholām-Hossein; Waleyi, Qurban (2008). Bi Harf Rouyidan-e Kalām (Speechlessness). Gowhar-e Gouya. No. 7: 126-142. [In Persian]
Gholām-Hosseinzādeh, Gholām-Hossein; Waleyi, Qurban (2008). Bi Harf Rouyidan-e Kalām (Speechlessness). Gowhar-e Gouya. No. 7: 126-142. [In Persian]
Hamedāni, Omid (2010). Mysticism and Thinking. Tehrān: Negāh-e Moāser. [In Persian]
Hamedāni, Omid (2010). Mysticism and Thinking. Tehrān: Negāh-e Moāser. [In Persian]
Heidegger, Martin (2010). Poetry, Language, Thought. Translated by Abbās Manouchehri. Tehrān: Mowlā. [In Persian]
Heidegger, Martin (2010). Poetry, Language, Thought. Translated by Abbās Manouchehri. Tehrān: Mowlā. [In Persian]
Heidegger, Martin (2014). Letter on Humanism. From modernism to post-modernism by Lawrence Kahun. Translated by Abdul Karim Rashidiān. Tehrān: Ney. [In Persian]
Heidegger, Martin (2014). Letter on Humanism. From modernism to post-modernism by Lawrence Kahun. Translated by Abdul Karim Rashidiān. Tehrān: Ney. [In Persian]
Heidegger, Martin (2017A). Being and Time. Translated by Abdul Karim Rashidiān. Tehrān: Ney. [In Persian]
Heidegger, Martin (2017A). Being and Time. Translated by Abdul Karim Rashidiān. Tehrān: Ney. [In Persian]
Heidegger, Martin (2017B). Basic Problems of Phenomenology. Translated by Parviz Ziā Shahābi. Tehrān: Minovi-Kherad. [In Persian]
Heidegger, Martin (2017B). Basic Problems of Phenomenology. Translated by Parviz Ziā Shahābi. Tehrān: Minovi-Kherad. [In Persian]
Heidegger, Martin (2018). What is Metaphysics? Translated by Siāvash Jamādi. Tehrān: Qoqnous. [In Persian]
Heidegger, Martin (2018). What is Metaphysics? Translated by Siāvash Jamādi. Tehrān: Qoqnous. [In Persian]
Ibn Arabi, Mohi al-Din (1988). Letters of Ibn Arabi. Introduction, correction and comments by Najib Māyel Heravi. Tehrān: Molā. [In Persian]
Ibn Arabi, Mohi al-Din (1988). Letters of Ibn Arabi. Introduction, correction and comments by Najib Māyel Heravi. Tehrān: Molā. [In Persian]
Kākāyi, Qāsim; Bahrāni, Ashkān (2008). Theological functions of silence in the works of Rumi. Islamic philosophy and theology. 42 Year. No. 1: 129-150. [In Persian]
Kākāyi, Qāsim; Bahrāni, Ashkān (2008). Theological functions of silence in the works of Rumi. Islamic philosophy and theology. 42 Year. No. 1: 129-150. [In Persian]
Macquarie, John (2016). Martin Heidegger. Translated by Mohammad Saeed Hanāyi Kāshāni. Tehrān: Hermes. [In Persian]
Macquarie, John (2016). Martin Heidegger. Translated by Mohammad Saeed Hanāyi Kāshāni. Tehrān: Hermes. [In Persian]
Malekiān, Mustafā (2014). Hadith-e Ārezoomandi (Essays on rationality and spirituality). Tehrān: Negāh-e Moāser. [In Persian]
Malekiān, Mustafā (2014). Hadith-e Ārezoomandi (Essays on rationality and spirituality). Tehrān: Negāh-e Moāser. [In Persian]
Mohammadi Āsiyābādi, Ali (2008). Hermeneutics and symbolism in ghazaliāt-e Shams. Tehrān: Sokhan. [In Persian]
Mohammadi Āsiyābādi, Ali (2008). Hermeneutics and symbolism in ghazaliāt-e Shams. Tehrān: Sokhan. [In Persian]
Mosharraf, Maryam (2015). Social deviation in the Sufi language. Journal of Persian language and literature of Kharazmi University. Q14. Number 52 & 53. Spring and Summer. Pp. 135-149. [In Persian]
Mosharraf, Maryam (2015). Social deviation in the Sufi language. Journal of Persian language and literature of Kharazmi University. Q14. Number 52 & 53. Spring and Summer. Pp. 135-149. [In Persian]
Mostamli Bukhāri, Muhammad (1984). Sharh al-Ta'arrof. by Mohammad Roshan. Tehrān: Asātir. [In Persian]
Mostamli Bukhāri, Muhammad (1984). Sharh al-Ta'arrof. by Mohammad Roshan. Tehrān: Asātir. [In Persian]
Mowlānā, Jalāluddin (1983). Fih mā Fih. by Badi Al-Zamān Forouzānfar. Tehrān: Negāh. [In Persian]
Mowlānā, Jalāluddin (1983). Fih mā Fih. by Badi Al-Zamān Forouzānfar. Tehrān: Negāh. [In Persian]
Mowlānā, Jalāluddin (2006). Collection of Shams-e Tabrizi's ghazals. By Badi al-Zamān Forouzānfar. Tehrān: Amir Kabir. [In Persian]
Mowlānā, Jalāluddin (2006). Collection of Shams-e Tabrizi's ghazals. By Badi al-Zamān Forouzānfar. Tehrān: Amir Kabir. [In Persian]
Narāghi, Ārash (2014). Āyine-ye jāān: Articles about the state and thoughts of Mowlānā Jalāluddin Balkhi. Tehrān: Negāh-e Moāser. [In Persian]
Narāghi, Ārash (2014). Āyine-ye jāān: Articles about the state and thoughts of Mowlānā Jalāluddin Balkhi. Tehrān: Negāh-e Moāser. [In Persian]
Pournāmdāriān, Taqi (2012). In the Shade of the Sun. Tehrān: Sokhan. [In Persian]
Pournāmdāriān, Taqi (2012). In the Shade of the Sun. Tehrān: Sokhan. [In Persian]
Palmer, Richard A. (2015). The Science of Hermeneutics. Translated by Mohammad Saeed Hanāyi Kāshāni. Tehrān: Hermes. [In Persian]
Palmer, Richard A. (2015). The Science of Hermeneutics. Translated by Mohammad Saeed Hanāyi Kāshāni. Tehrān: Hermes. [In Persian]
Rajabi, Ruhol-Allah; Suleimān-Hashmat, Rezā (2014). Language in Heidegger's thought. Wisdom and philosophy. 11th year. No. 4: 23-40. [In Persian]
Rajabi, Ruhol-Allah; Suleimān-Hashmat, Rezā (2014). Language in Heidegger's thought. Wisdom and philosophy. 11th year. No. 4: 23-40. [In Persian]
Seiri dar sepehr-e jān (2015). translated by Mustafā Malekiān. Tehrān: Negāh-e Moāser.
Seiri dar sepehr-e jān (2015). translated by Mustafā Malekiān. Tehrān: Negāh-e Moāser.
Shams Tabrizi, Mohammad (1998). Khomi az Sharāb-e Rabbāni; A selection of Maqālāt-e Shams. by Mohammad Ali Movahed. Tehrān: Publishers and Booksellers Cooperative Company. [In Persian]
Shams Tabrizi, Mohammad (1998). Khomi az Sharāb-e Rabbāni; A selection of Maqālāt-e Shams. by Mohammad Ali Movahed. Tehrān: Publishers and Booksellers Cooperative Company. [In Persian]
Taqavi, Mohammad (2004). Language in the Language of Rumi. Journal of Language and Literature of Mashhad University, Faculty of Literature and Humanities. No. 4 (151): 113-134. [In Persian]
Taqavi, Mohammad (2004). Language in the Language of Rumi. Journal of Language and Literature of Mashhad University, Faculty of Literature and Humanities. No. 4 (151): 113-134. [In Persian]