نقش مؤلفه‌های دستوری در ابهام زبانی غزلیات غالب دهلوی

نویسنده
دانشگاه آزاد اسلامی واحد زابل
چکیده
غالب دهلوی یکی از مشهورترین شاعران سبک هندی در قرن سیزدهم است. ازنظر برخی منتقدان، او از گروه شاعرانی است که کلامشان غالباً مبهم و پیچیده است. در پژوهش حاضر، به‌روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی، مهم‌ترین بخش آثار غالب، که مجموعه غزلیات او است، برای روشن‌شدن عوامل ابهام، از منظر زبانی بررسی و تحلیل شده است. نتایج نشان می‌­دهد که ابداع ترکیبات مختلف وصفی، حذف بخشی از جمله، برخی سهوهای لغوی و نحوی و به‌ویژه برقرارکردن تنازع میان کلمات، مؤلفه‌­هایی هستند که مایه ابهام کلام غالب شده­اند. ازاین‌میان، کاربرد ترکیبات تازه و برقراری تنازع را، به‌دلیل کاربرد زیاد، می­توان از ویژگی‌­های سبکی غالب محسوب کرد. ازمنظری دیگر، علاقه زیاد شاعر به ارائه مضامین تازه و پیچیده سبب شده است تا ترکیبات تازه اسمی، قیدی و به‌ویژه وصفی زیادی ابداع کند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Role of Grammatical Components in the Linguistic Ambiguity of Ghalib Dehlavi’s Ghazals

نویسنده English

Hossain Ettehadi
Islamic Azad University, Zabol branch
چکیده English

Ghalib Dehlavi is among the most famous poets of Indian style in the 13th century. As noted by some critics, he belongs to the group of poets whose speech is often ambiguous and complicated. Using a descriptive-analytical method, the present study attempts to clarify the causes of such linguistic ambiguity through analyzing the most important part of Ghalib’s works, his collection of Ghazals. The results show that creating various descriptive compounds, omitting a part of a sentence, and some lexical and syntactic inaccuracies, and specifically, creating conflict among words are the most significant components which have led to his speech ambiguity. Meanwhile, in terms of their high frequency, using innovative compounds and creating conflicts are regarded as features of Ghalib’s style. On the other hand, the great desire of the poet to present new and complex themes has led him to invent many new nominal, adverbial, and especially descriptive compounds.

کلیدواژه‌ها English

Ghalib Dehlavi
Ghazals
Grammatical Components
Language
Ambiguity
آریان، قمر (1352) «ویژگی‌ها و منشأ پیدایش سبک مشهور به هندی در سیر تحول شعر فارسی». مجلة دانشکدة‌ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی. شمارة 34: 261-296.
آریان، قمر (1352) «ویژگی‌ها و منشأ پیدایش سبک مشهور به هندی در سیر تحول شعر فارسی». مجلة دانشکدة‌ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی. شمارة 34: 261-296.
اکبرآبادی، سراج‌الدین علی‌خان (1375) چراغ هدایت. به‌کوشش منصور ثروت. تهران: امیرکبیر.
اکبرآبادی، سراج‌الدین علی‌خان (1375) چراغ هدایت. به‌کوشش منصور ثروت. تهران: امیرکبیر.
امیرخسرو دهلوی، خسروبن‌محمود (1380) دیوان. با مقدمه و تصحیح محمد روشن. تهران: نگاه.
امیرخسرو دهلوی، خسروبن‌محمود (1380) دیوان. با مقدمه و تصحیح محمد روشن. تهران: نگاه.
انوری، حسن؛ و حسن احمدی‌گیوی (1382) دستور زبان فارسی2. چاپ بیست‌ودوم. تهران: فاطمی.
انوری، حسن؛ و حسن احمدی‌گیوی (1382) دستور زبان فارسی2. چاپ بیست‌ودوم. تهران: فاطمی.
خلف‌تبریزی، محمدحسین (1362) برهان قاطع. چاپ دوم. به‌اهتمام محمد معین. تهران: امیرکبیر.
خلف‌تبریزی، محمدحسین (1362) برهان قاطع. چاپ دوم. به‌اهتمام محمد معین. تهران: امیرکبیر.
بهار، محمدتقی (1381) سبک‌شناسی یا تاریخ تطور نثر فارسی. جلد اول. تهران: زوار.
بهار، محمدتقی (1381) سبک‌شناسی یا تاریخ تطور نثر فارسی. جلد اول. تهران: زوار.
تتّوی، عبدالرشید‌بن‌عبدالغفور (1337) فرهنگ رشیدی. تحقیق و تصحیح محمد عباسی. تهران: کتابفروشی بارانی.
تتّوی، عبدالرشید‌بن‌عبدالغفور (1337) فرهنگ رشیدی. تحقیق و تصحیح محمد عباسی. تهران: کتابفروشی بارانی.
تفتازانی، مسعودبن‌عمر (1370) مختصرالمعانی. قم: مؤسسة دارالفکر.
تفتازانی، مسعودبن‌عمر (1370) مختصرالمعانی. قم: مؤسسة دارالفکر.
تهانوی، محمدعلی (1996) کشّاف اصطلاحات الفنون و العلوم. لبنان: مکتبه لبنان ناشرون.
تهانوی، محمدعلی (1996) کشّاف اصطلاحات الفنون و العلوم. لبنان: مکتبه لبنان ناشرون.
جان‌نثاری، ناصر (1378) «اندیشه‌های عرفانی در شعر غالب دهلوی». کیهان فرهنگی. شمارة 151: 24-27.
جان‌نثاری، ناصر (1378) «اندیشه‌های عرفانی در شعر غالب دهلوی». کیهان فرهنگی. شمارة 151: 24-27.
جمال‌الدین انجو، حسین‌بن‌حسن (1375) فرهنگ جهانگیری. ویراستة رحیم عفیفی. جلد سوم. تهران: دانشگاه فردوسی مشهد.
جمال‌الدین انجو، حسین‌بن‌حسن (1375) فرهنگ جهانگیری. ویراستة رحیم عفیفی. جلد سوم. تهران: دانشگاه فردوسی مشهد.
حافظ، خواجه شمس‌الدین محمد (1375) دیوان. به‌تصحیح و توضیح پرویز ناتل خانلری. تهران: خوارزمی.
حافظ، خواجه شمس‌الدین محمد (1375) دیوان. به‌تصحیح و توضیح پرویز ناتل خانلری. تهران: خوارزمی.
دهخدا، علی‌اکبر (1377) لغت‌نامه. تهران: دانشگاه تهران.
دهخدا، علی‌اکبر (1377) لغت‌نامه. تهران: دانشگاه تهران.
دیوان‌بیگی شیرازی، سیداحمد (1365) حدیقه‌الشعرا. تصحیح و تکمیل و تحشیه عبدالحسین نوائی. تهران: زرین.
دیوان‌بیگی شیرازی، سیداحمد (1365) حدیقه‌الشعرا. تصحیح و تکمیل و تحشیه عبدالحسین نوائی. تهران: زرین.
راستگو، سیدمحمد (1379) ایهام در شعر فارسی. تهران: سروش.
راستگو، سیدمحمد (1379) ایهام در شعر فارسی. تهران: سروش.
رامپوری، غیاث‌الدین (1375) غیاث‌اللغات. به‌کوشش منصور ثروت. تهران: امیرکبیر.
رامپوری، غیاث‌الدین (1375) غیاث‌اللغات. به‌کوشش منصور ثروت. تهران: امیرکبیر.
سلیمانی، قهرمان (1393) «دساتیر، زبان پاک و غالب‌دهلوی». نامة فرهنگستان. شمارة 2: 55-76.
سلیمانی، قهرمان (1393) «دساتیر، زبان پاک و غالب‌دهلوی». نامة فرهنگستان. شمارة 2: 55-76.
شاد، محمدپادشاه (1363) فرهنگ جامع فارسی آنندراج. زیرنظر محمد دبیرسیاقی. چاپ دوم. تهران: کتابفروشی‌خیام.
شاد، محمدپادشاه (1363) فرهنگ جامع فارسی آنندراج. زیرنظر محمد دبیرسیاقی. چاپ دوم. تهران: کتابفروشی‌خیام.
شریعت، محمدجواد (1367) دستور زبان فارسی. چاپ سوم. تهران: اساطیر.
شریعت، محمدجواد (1367) دستور زبان فارسی. چاپ سوم. تهران: اساطیر.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1347) «شعر پارسی در آن‌سوی مرزها». هنر و مردم. شمارة 69: 24-29.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1347) «شعر پارسی در آن‌سوی مرزها». هنر و مردم. شمارة 69: 24-29.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1384) شاعر آینه‌ها. چاپ ششم. تهران: آگه.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1384) شاعر آینه‌ها. چاپ ششم. تهران: آگه.
صفا، ذبیح‌الله (1373) تاریخ ادبیات در ایران. چاپ دهم. جلد پنجم. تهران: فردوس.
صفا، ذبیح‌الله (1373) تاریخ ادبیات در ایران. چاپ دهم. جلد پنجم. تهران: فردوس.
غالب دهلوی (1376) دیوان. به‌اهتمام محسن کیانی. تهران: روزنه.
غالب دهلوی (1376) دیوان. به‌اهتمام محسن کیانی. تهران: روزنه.
غالب دهلوی (1377) دیوان. مقدمه تصحیح و تحقیق محمدحسن حائری. تهران: میراث مکتوب.
غالب دهلوی (1377) دیوان. مقدمه تصحیح و تحقیق محمدحسن حائری. تهران: میراث مکتوب.
فرشیدورد، خسرو (1382) دربارة ادبیات و نقد ادبی. چاپ چهارم. تهران: امیرکبیر.
فرشیدورد، خسرو (1382) دربارة ادبیات و نقد ادبی. چاپ چهارم. تهران: امیرکبیر.
گرکانی، شمس‌‌العلما (1377) ابدع البدایع. به‌اهتمام حسین جعفری. تبریز: احرار.
گرکانی، شمس‌‌العلما (1377) ابدع البدایع. به‌اهتمام حسین جعفری. تبریز: احرار.
محمود، سیدفیاض؛ و سید وزیرالحسن عابدی (1380) تاریخ ادبیات فارسی در شبه قارة هند. ترجمة مریم ناطق‌شریف. تهران: رهنمون.
محمود، سیدفیاض؛ و سید وزیرالحسن عابدی (1380) تاریخ ادبیات فارسی در شبه قارة هند. ترجمة مریم ناطق‌شریف. تهران: رهنمون.
مشهدی، محمدامیر (1389) «حافظ و غالب». مطالعات شبه‌قارّه. شمارة 5: 101-124.
مشهدی، محمدامیر (1389) «حافظ و غالب». مطالعات شبه‌قارّه. شمارة 5: 101-124.
معین، محمد (1383) فرهنگ فارسی. تهران: امیرکبیر.
معین، محمد (1383) فرهنگ فارسی. تهران: امیرکبیر.
میرصادقی، میمنت (1385) واژه‌نامة هنر شاعری. چاپ سوم. تهران: کتاب مهناز.
میرصادقی، میمنت (1385) واژه‌نامة هنر شاعری. چاپ سوم. تهران: کتاب مهناز.
الهاشمی، احمد (1394) جواهرالبلاغه. ترجمه و شرح حسن عرفان. چاپ سوم. قم: بلاغت.
الهاشمی، احمد (1394) جواهرالبلاغه. ترجمه و شرح حسن عرفان. چاپ سوم. قم: بلاغت.
همایی، جلال‌الدین (1374) معانی و بیان. چاپ سوم. تهران: هما.
همایی، جلال‌الدین (1374) معانی و بیان. چاپ سوم. تهران: هما.