بررسی مرگ و تأثیر آن بر زندگی در آثار سعدی با تکیه بر روان‌درمانگری اگزیستانسیال اروین یالوم

نویسندگان
لیلا آذرنیوار
شکرالله پورالخاص
احمدرضا کیانی
دانشگاه محقق اردبیلی
10.52547/jpll.30.92.7
چکیده
مرگ قطعی‌‏ترین غایتی است که هر لحظه و در هر برهه‌‏ای از زندگی ممکن است رخ‏ دهد، حقیقت هولناکی که انسان با وحشت از مرگ به آن پاسخ ‏می‌‏دهد. روان‌‏درمان‌گران‏ بسیاری، ازجمله یالوم، آن را سرچشمه اصلی اضطرابی می‏‌دانند که بر رفتار و روان آدمی تأثیر فراوان می‌‏گذارد. تاریخ نشان ‏داده ‏است که شاعران و نویسندگان عمیقاً درباره مرگ اندیشیده و از آن سخن‌‏ها گفته‌‏اند. سعدی، اندیشمند ایرانی، که به‌واسطه بیان حکمت‌های اخلاقی و مشرب فلسفی‌اش شهرت جهانی پیدا کرده ‏است، در آثار خود بوستان و گلستان و حتی غزلیات، ضمن بیان حکایت‌‏ها، به معنای مرگ و اضطراب ناشی از آن پرداخته ‏است. با توجه به اهمیت موضوع مرگ و قطعی و گریزناپذیربودن آن، در پژوهش حاضر با استفاده از آثار سعدی و با روش توصیفی‌-تحلیلی مبتنی بر مطالعات میان‏‌رشته‌‏ای، پاسخ به این سؤال‏ دنبال شده است که سعدی و یالوم چگونه به انسان‏‌ها کمک ‏می‌‏کنند تا بر وحشت ناشی از مرگ غلبه‏ کنند و با وجود علم به مرگ شادمانه به زندگی خود ادامه‏ دهند یا خود را از ترس آن برهانند تا بتوانند با بحران‌‏ها و مشکلات روحی و روانی مواجه‏ شوند. یافته‏‌های پژوهش نشان‏ می‌‏دهد رویارویی و یادآوری مرگ نه‌تنها باعث کاهش اضطراب مرگ می‌‏شود، بلکه زندگی را معنادار، گرانبها و ارزشمند می‌‏کند. با چنین برداشتی، می‏‌توان مرگ را نه‌تنها برای خود، بلکه برای دیگران نیز لذت‏‌بخش‏ کرد.



کلیدواژه‌ها
سعدی
مرگ
زندگی
ترس
یالوم
روان‌درمانگری اگزیستانسیال

عنوان مقاله English

A Study of Death and Its Effect on Life in Saadi’s Works Based on Irvin Yalom’s Existential Psychotherapy

نویسندگان English

Shokr-Allah Pour-Alkhas
leila Azarnivar
Ahmad Reza Kiani
Mohaghegh Ardabili University
چکیده English

Death is the most definite end that can happen at any moment and at any point in life, a horrible truth that humans respond to with horror of death. Many psychotherapists, including Yalom, consider it to be the main source of anxiety, which greatly affects a person’s behavior and psyche. History has shown that poets and writers have thought deeply about death and spoken about it. Saadi, an Iranian thinker who has gained world fame by expressing his moral and philosophical wisdom, in addition to telling anecdotes in his works “Bustan” and “Gulistan” and even in his “Ghazaliat”, has discussed the meaning of death and the anxiety caused by it. Due to the importance of the subject of death, its certainty and inevitability, the current study used Saadi’s works, along with a descriptive-analytical method based on interdisciplinary studies to investigate how Saadi and Yalom help human beings to overcome the horror of death and to live happily or save themselves from its fear despite knowing about death and to face the crises and their mental and psychological problems. The findings show that facing and remembering death not only reduce death anxiety but also make life meaningful, more precious, and valuable. As a result, with such a perception, one can make death enjoyable not only for oneself, but also for others.

کلیدواژه‌ها English

Saadi
Death
Life
Fear
Yalom
Existential Psychotherapy
اسماعیل‏آذر، امیر (1375) سعدی‏شناسی (نقد و تحلیل بوستان و گلستان). تهران: میترا.
اسماعیل‏آذر، امیر (1375) سعدی‏شناسی (نقد و تحلیل بوستان و گلستان). تهران: میترا.
اسمیت، جرج، و گئورگ بورکهات (بی‏تا) گیلگمش (کهن‏ترین حماسة بشری). ترجمة داوود منشی‏زاده. تهران: اختران.
اسمیت، جرج، و گئورگ بورکهات (بی‏تا) گیلگمش (کهن‏ترین حماسة بشری). ترجمة داوود منشی‏زاده. تهران: اختران.
دورزن، امی‏فان (1394) مشاوره و روان‏درمانی وجودی در عمل. ترجمة احمدرضا کیانی. یاسمن جمشیدیان. تهران: کتاب ارجمند.
دورزن، امی‏فان (1394) مشاوره و روان‏درمانی وجودی در عمل. ترجمة احمدرضا کیانی. یاسمن جمشیدیان. تهران: کتاب ارجمند.
دورزن، امی‏فان (1396) روان‏درمانی و جست‌وجوی شادکامی برمبنای چشم‏انداز وجودی. ترجمة احمدرضا کیانی و یاسمن جمشیدیان. تهران: کتاب ارجمند.
دورزن، امی‏فان (1396) روان‏درمانی و جست‌وجوی شادکامی برمبنای چشم‏انداز وجودی. ترجمة احمدرضا کیانی و یاسمن جمشیدیان. تهران: کتاب ارجمند.
دهخدا، علی‏اکبر (1377) لغت‏نامه. جلد13. چاپ دوم. تهران: دانشگاه تهران.
دهخدا، علی‏اکبر (1377) لغت‏نامه. جلد13. چاپ دوم. تهران: دانشگاه تهران.
دهقان، حسن (1396) «پیوند اندیشة مرگ در فهلویات باباطاهر و کلیات سعدی»، در: چهارمین همایش تجلیل از مفاخر همدان. همدان. همایش ملی هزارة باباطاهر: 317-331.
دهقان، حسن (1396) «پیوند اندیشة مرگ در فهلویات باباطاهر و کلیات سعدی»، در: چهارمین همایش تجلیل از مفاخر همدان. همدان. همایش ملی هزارة باباطاهر: 317-331.
سعدی، مصلح‏الدین (1384) گلستان سعدی. تصحیح و توضیح غلامحسین یوسفی. چاپ هفتم. تهران: خوارزمی.
سعدی، مصلح‏الدین (1384) گلستان سعدی. تصحیح و توضیح غلامحسین یوسفی. چاپ هفتم. تهران: خوارزمی.
سعدی، مصلح‏الدین (1385) کلیات سعدی. به تصحیح محمدعلی فروغی. تهران: هرمس.
سعدی، مصلح‏الدین (1385) کلیات سعدی. به تصحیح محمدعلی فروغی. تهران: هرمس.
سلیمانی، زهرا (1396) «آموزه‏های مرگ‏اندیشی در اشعار سعدی». زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج. دورۀ نهم. سال نهم. شمارة30: 91-104.
سلیمانی، زهرا (1396) «آموزه‏های مرگ‏اندیشی در اشعار سعدی». زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج. دورۀ نهم. سال نهم. شمارة30: 91-104.
شایگان، داریوش (1393) پنج اقلیم حضور (فردوسی، خیام، مولوی، سعدی، حافظ)، بحثی دربارة شاعرانگی ایرانیان. تهران: فرهنگ معاصر.
شایگان، داریوش (1393) پنج اقلیم حضور (فردوسی، خیام، مولوی، سعدی، حافظ)، بحثی دربارة شاعرانگی ایرانیان. تهران: فرهنگ معاصر.
فرانکل، ویکتور (1372) پزشک و روح. ترجمة فرخ سیف‏بهزاد. چاپ سوم. تهران: دُرسا.
فرانکل، ویکتور (1372) پزشک و روح. ترجمة فرخ سیف‏بهزاد. چاپ سوم. تهران: دُرسا.
فلاح، مرتضی (1387) «سه نگاه به مرگ در ادبیات فارسی». پژوهش زبان و ادبیات فارسی. شمارة 11: 223-254.
فلاح، مرتضی (1387) «سه نگاه به مرگ در ادبیات فارسی». پژوهش زبان و ادبیات فارسی. شمارة 11: 223-254.
مک‏کواری، جان (1382) الهیات اگزیستانسیالیستی. ترجمة مهدی دشت‏بزرگی. قم: بوستان کتاب.
مک‏کواری، جان (1382) الهیات اگزیستانسیالیستی. ترجمة مهدی دشت‏بزرگی. قم: بوستان کتاب.
می، رولو (1392) انسان در جست‌وجوی خویشتن. ترجمة سیدمهدی ثریا. چاپ سوم. تهران: دانژه.
می، رولو (1392) انسان در جست‌وجوی خویشتن. ترجمة سیدمهدی ثریا. چاپ سوم. تهران: دانژه.
مولوی، جلال‏الدین محمد (1363) مثنوی معنوی. تصحیح رینولد نیکلسون. به‌اهتمام نصرالله پورجوادی. تهران: امیرکبیر.
مولوی، جلال‏الدین محمد (1363) مثنوی معنوی. تصحیح رینولد نیکلسون. به‌اهتمام نصرالله پورجوادی. تهران: امیرکبیر.
نیچه، فردریش (1387) انسانی، زیادی انسانی. ترجمة ابوتراب سهراب و محمد محقق نیشابوری. تهران: مرکز.
نیچه، فردریش (1387) انسانی، زیادی انسانی. ترجمة ابوتراب سهراب و محمد محقق نیشابوری. تهران: مرکز.
هاشمی، زهرا سادات و همکاران (1397) «مرگ‏اندیشی از منظر اروین یالوم و تأثیر آن بر معنابخشی به زندگی». قلبستان. سال بیست‌وسوم. شمارۀ 88: 121-147.
هاشمی، زهرا سادات و همکاران (1397) «مرگ‏اندیشی از منظر اروین یالوم و تأثیر آن بر معنابخشی به زندگی». قلبستان. سال بیست‌وسوم. شمارۀ 88: 121-147.
هایدگر، مارتین (1384) هستی و زمان. ترجمة سیاوش جمادی. تهران: آگه.
هایدگر، مارتین (1384) هستی و زمان. ترجمة سیاوش جمادی. تهران: آگه.
یالوم، دیوید اروین (1388) خیره به خورشید (غلبه بر هراس از مرگ). ترجمة مهدی غبرایی. مشهد: نیکوشهر.
یالوم، دیوید اروین (1388) خیره به خورشید (غلبه بر هراس از مرگ). ترجمة مهدی غبرایی. مشهد: نیکوشهر.
یالوم، دیوید اروین (1389الف) هنر درمان: نامه‏ای سرگشاده به نسل جدید. ترجمة سپیده حبیب. تهران: قطره.
یالوم، دیوید اروین (1389الف) هنر درمان: نامه‏ای سرگشاده به نسل جدید. ترجمة سپیده حبیب. تهران: قطره.
یالوم، دیوید اروین (1389ب) مامان و معنای زندگی (داستان‏های روان‏درمانی). ترجمة سپیده حبیب. چاپ دوم. تهران: قطره.
یالوم، دیوید اروین (1389ب) مامان و معنای زندگی (داستان‏های روان‏درمانی). ترجمة سپیده حبیب. چاپ دوم. تهران: قطره.
یالوم، دیوید اروین (1390) روان‏درمانی اگزیستانسیال. ترجمة سپیده حبیب. تهران: نی.
یالوم، دیوید اروین (1390) روان‏درمانی اگزیستانسیال. ترجمة سپیده حبیب. تهران: نی.
یالوم، دیوید اروین (1391) درمان شوپنهاور. ترجمة سپیده حبیب. چاپ ‏دوم. تهران: قطره.
یالوم، دیوید اروین (1391) درمان شوپنهاور. ترجمة سپیده حبیب. چاپ ‏دوم. تهران: قطره.
یالوم، دیوید اروین (1400) هرروز یک قدم نزدیک‏تر. ترجمة کاملیا نجفی و ایمان صحاف قانع. تهران: قطره.
یالوم، دیوید اروین (1400) هرروز یک قدم نزدیک‏تر. ترجمة کاملیا نجفی و ایمان صحاف قانع. تهران: قطره.
یوسفی، غلامحسین (1383) در آرزوی خوبی و زیبایی (گزیدة بوستان سعدی). چاپ نهم. تهران: سخن.
یوسفی، غلامحسین (1383) در آرزوی خوبی و زیبایی (گزیدة بوستان سعدی). چاپ نهم. تهران: سخن.