A Study of Elements of Linguistic Politeness in Qabousnameh Based on the Brown and Levinson Theory

Authors
Ebrahim Danesh 1
Mohammad Reza Toosi Nasrabadi 2
1 Mohaghegh Ardabili University
2 Kharazmi University
10.61186/jpll.29.91.129
Abstract
Linguistic politeness is a phenomenon that is usually observed in everyday human interaction and shows how to use language to manage the interpersonal relationships of speakers. Qabousnameh is one of the most important texts of Persian didactic literature, which Onsor Al-Ma’āli wrote in forty-four chapters, with the aim of educating his son, Gilanshah, and his learning about social etiquette, knowledge, and techniques necessary for life, government, statehood, etc. Iranians have long cherished this book because of its didactic value and have used its anecdotes for educating their children. In this article the representation of linguistic politeness in Qabousnameh was studied using the politeness theory of Brown and Levinson. The findings showed that politeness was conceptualized as a social and cultural phenomenon in Qaboosnameh, which is the result of constructive interaction of individuals with mental, expressive and behavioral dimensions: in the mental dimension, consideration of audience and measuring the contextual situation and reflection on speech and its various meanings and effects; in the linguistic and expressive dimension, the standards of eloquence and the etiquette of speech; and in the behavioral dimension, the significant or influential negative and positive speech acts in language politeness were introduced and explained. In this paper, out of many cases that were studied in Qabousnameh, 27 examples were presented using the descriptive-analytical method and the pragmatic approach to the Brown and Levinson theory. According to the author of Qabousnameh, speech acts of the parties to the dialogue can save or threaten the face of the speaker and the audience; therefore, he proposed strategies to save or promote the face of the parties. Qabousnameh can be considered as one of the oldest texts in Persian literature, which mentions body language and the need for its proper use in linguistic interaction and interpersonal relationships.




Keywords
linguistic politeness
didactic literature
linguistic criticism
Qabousnameh
Brown and Levinson
قرآن کریم (1376) ترجمة محی‌الدین الهی قمشه‌ای. تهران: فیض کاشانی.
قرآن کریم (1376) ترجمة محی‌الدین الهی قمشه‌ای. تهران: فیض کاشانی.
نهج البلاغه (1390) ترجمة سیدجعفر شهیدی. چاپ سی‌ویکم. تهران: علمی و فرهنگی.
نهج البلاغه (1390) ترجمة سیدجعفر شهیدی. چاپ سی‌ویکم. تهران: علمی و فرهنگی.
اسماعیلی، مراد (1395) «وجوه تشابه برخی مؤلفه‌های فرهنگی قابوسنامه با متون اوستایی و پهلوی». متن‌شناسی ادب فارسی. شمارة 3: 39-52.
اسماعیلی، مراد (1395) «وجوه تشابه برخی مؤلفه‌های فرهنگی قابوسنامه با متون اوستایی و پهلوی». متن‌شناسی ادب فارسی. شمارة 3: 39-52.
انصاری‌نژاد، مهران (1398) مقایسة شاهنامة فردوسی و ایلیاد هومر (براساس نظریة ادب براون و لوینسون). تهران: راه دکتری.
انصاری‌نژاد، مهران (1398) مقایسة شاهنامة فردوسی و ایلیاد هومر (براساس نظریة ادب براون و لوینسون). تهران: راه دکتری.
انوری، حسن (1382) فرهنگ بزرگ سخن. جلد 6و7. چاپ دوم. تهران: سخن.
انوری، حسن (1382) فرهنگ بزرگ سخن. جلد 6و7. چاپ دوم. تهران: سخن.
باقری، مهری (1389) مقدمات زبان‌شناسی. چاپ سیزدهم. تهران: قطره.
باقری، مهری (1389) مقدمات زبان‌شناسی. چاپ سیزدهم. تهران: قطره.
جاحظ، ابوعثمان عمرو (1423) البیان و التّبیین. تحقیق ابراهیم شمس‌الدین. بیروت: موسسه الأعلمی للمطبوعات.
جاحظ، ابوعثمان عمرو (1423) البیان و التّبیین. تحقیق ابراهیم شمس‌الدین. بیروت: موسسه الأعلمی للمطبوعات.
حافظ، شمس‌الدین‌محمد (1320) دیوان حافظ. به‌اهتمام محمد قزوینی و قاسم غنی. تهران: زوار.
حافظ، شمس‌الدین‌محمد (1320) دیوان حافظ. به‌اهتمام محمد قزوینی و قاسم غنی. تهران: زوار.
دهخدا، علی‌اکبر (1377) لغت‌نامه. زیر نظر محمد معین و سیدجعفر شهیدی. تهران: دانشگاه تهران.
دهخدا، علی‌اکبر (1377) لغت‌نامه. زیر نظر محمد معین و سیدجعفر شهیدی. تهران: دانشگاه تهران.
رحمانی، حسین (1393) «نگاهی به قدرت و جنسیت از منظر ادب و بی‌ادبی در رمان‌های نوجوانان فارسی‌زبان». زبان و زبان‌شناسی. شمارة 20: 31 56.
رحمانی، حسین (1393) «نگاهی به قدرت و جنسیت از منظر ادب و بی‌ادبی در رمان‌های نوجوانان فارسی‌زبان». زبان و زبان‌شناسی. شمارة 20: 31 56.
رسولی، حجت (1380) «تأمّلی در تعریف بلاغت و مراحل تکامل آن». پژوهشنامة علوم انسانی. شمارة 31: 89ـ 98.
رسولی، حجت (1380) «تأمّلی در تعریف بلاغت و مراحل تکامل آن». پژوهشنامة علوم انسانی. شمارة 31: 89ـ 98.
زندی، بهمن (1390) زبان‌آموزی. چاپ یازدهم. تهران: سمت.
زندی، بهمن (1390) زبان‌آموزی. چاپ یازدهم. تهران: سمت.
سعدسلمان، مسعود (1339) دیوان مسعودسعد سلمان. به تصحیح رشید یاسمی. تهران: پیروز.
سعدسلمان، مسعود (1339) دیوان مسعودسعد سلمان. به تصحیح رشید یاسمی. تهران: پیروز.
سعدی، مصلح‌الدین (1346) گلستان. به‌کوشش خلیل خطیب رهبر. تهران: صفی‌علیشاه.
سعدی، مصلح‌الدین (1346) گلستان. به‌کوشش خلیل خطیب رهبر. تهران: صفی‌علیشاه.
سعدی، مصلح‌الدین (1359) بوستان. تصحیح و توضیح غلامحسین یوسفی. تهران: انجمن استادان زبان و ادبیات فارسی.
سعدی، مصلح‌الدین (1359) بوستان. تصحیح و توضیح غلامحسین یوسفی. تهران: انجمن استادان زبان و ادبیات فارسی.
شاکری، سپیده (1392) بازنمایی و توصیف مبانی و راهبردهای رعایت ادب براساس متغیر جنسیت در داستان‌های کوتاه فارسی معاصر از دیدگاه کاربردشناسی زبان. پایان‌نامة کارشناسی‌ارشد زبان‌شناسی همگانی. دانشگاه تربیت مدرس.
شاکری، سپیده (1392) بازنمایی و توصیف مبانی و راهبردهای رعایت ادب براساس متغیر جنسیت در داستان‌های کوتاه فارسی معاصر از دیدگاه کاربردشناسی زبان. پایان‌نامة کارشناسی‌ارشد زبان‌شناسی همگانی. دانشگاه تربیت مدرس.
شمیسا، سیروس (1387) انواع ادبی. چاپ سوم. تهران: میترا.
شمیسا، سیروس (1387) انواع ادبی. چاپ سوم. تهران: میترا.
شمیسا، سیروس (1391) معانی. چاپ نخست از ویرایش دوم. تهران: میترا.
شمیسا، سیروس (1391) معانی. چاپ نخست از ویرایش دوم. تهران: میترا.
صفوی، کوروش (1373) از زبان‌شناسی به ادبیات. جلد اول: نظم. تهران: چشمه.
صفوی، کوروش (1373) از زبان‌شناسی به ادبیات. جلد اول: نظم. تهران: چشمه.
طوسی نصرآبادی، محمدرضا و همکاران (1398) «ادب زبانی در متون تعلیمی امام محمد غزالی». زبان‌شناسی تطبیقی. شمارة 17: 219-237.
طوسی نصرآبادی، محمدرضا و همکاران (1398) «ادب زبانی در متون تعلیمی امام محمد غزالی». زبان‌شناسی تطبیقی. شمارة 17: 219-237.
طیب، محمدتقی (1381) «ریشه‌های گفتمان‌شناسی در ادب پارسی». مطالعات ملی. شمارة 13: 49-68.
طیب، محمدتقی (1381) «ریشه‌های گفتمان‌شناسی در ادب پارسی». مطالعات ملی. شمارة 13: 49-68.
عرب یوسف‌آبادی، فایزه؛ نسیمه ساری (1398) «ادب‌مندی در مقالات شمس و فیه‌ما‌فیه». پژوهش‌های ادب عرفانی (گوهر گویا). شمارة 4: 47-58.
عرب یوسف‌آبادی، فایزه؛ نسیمه ساری (1398) «ادب‌مندی در مقالات شمس و فیه‌ما‌فیه». پژوهش‌های ادب عرفانی (گوهر گویا). شمارة 4: 47-58.
غضنفری، محمد (1387) «جلوه‌هایی از بازتاب ادب در تاریخ بیهقی». مجلة دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد. شمارة 162: 29-47.
غضنفری، محمد (1387) «جلوه‌هایی از بازتاب ادب در تاریخ بیهقی». مجلة دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد. شمارة 162: 29-47.
فردوسی، ابوالقاسم (1375) غمنامة رستم و سهراب: گزیدة شاهنامة فردوسی. انتخاب و شرح جعفر شعار و حسن انوری. چاپ پانزدهم. تهران: قطره.
فردوسی، ابوالقاسم (1375) غمنامة رستم و سهراب: گزیدة شاهنامة فردوسی. انتخاب و شرح جعفر شعار و حسن انوری. چاپ پانزدهم. تهران: قطره.
فروغی، محمدعلی (1368) آئین سخنوری. چاپ دوم. تهران: زوار.
فروغی، محمدعلی (1368) آئین سخنوری. چاپ دوم. تهران: زوار.
فرهمند، محمد؛ فرامرز جلالت، و ابراهیم دانش (1396) «ذهن و زبان در نظریة ارتباطی ابویعقوب سجستانی». پژوهش زبان و ادبیات فارسی. شمارة 45: 21-43.
فرهمند، محمد؛ فرامرز جلالت، و ابراهیم دانش (1396) «ذهن و زبان در نظریة ارتباطی ابویعقوب سجستانی». پژوهش زبان و ادبیات فارسی. شمارة 45: 21-43.
کلینی، محمدبن‌یعقوب (1407 هـ. ق) الکافی. به‌تصحیح علی‌اکبر غفاری و محمد آخوندی. چاپ چهارم. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
کلینی، محمدبن‌یعقوب (1407 هـ. ق) الکافی. به‌تصحیح علی‌اکبر غفاری و محمد آخوندی. چاپ چهارم. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
کیکاووس‌بن‌اسکندر، عنصرالمعالی (1371) قابوسنامه. به‌اهتمام و تصحیح غلامحسین یوسفی. چاپ ششم. تهران: علمی و فرهنگی.
کیکاووس‌بن‌اسکندر، عنصرالمعالی (1371) قابوسنامه. به‌اهتمام و تصحیح غلامحسین یوسفی. چاپ ششم. تهران: علمی و فرهنگی.
محمودی بختیاری، بهروز، و فائقه شاه‌حسینی (1396) «ادب کلامی سعدی: مطالعه‌ای گفتمانی برمبنای آرای سعدی». مجموعة مقالات نخستین همایش ادب کلامی و اجتماع. به‌کوشش زهرا ابوالحسنی چیمه. تهران: نویسة پارسی.
محمودی بختیاری، بهروز، و فائقه شاه‌حسینی (1396) «ادب کلامی سعدی: مطالعه‌ای گفتمانی برمبنای آرای سعدی». مجموعة مقالات نخستین همایش ادب کلامی و اجتماع. به‌کوشش زهرا ابوالحسنی چیمه. تهران: نویسة پارسی.
مولانا، جلال‌الدین (1393) مثنوی معنوی. به‌تصحیح حسن لاهوتی. تهران: میراث مکتوب.
مولانا، جلال‌الدین (1393) مثنوی معنوی. به‌تصحیح حسن لاهوتی. تهران: میراث مکتوب.
نظامی، الیاس‌بن‌یوسف (1316) شرف‌نامه. به‌تصحیح حسن وحید دستگردی. تهران: مطبعة ارمغان.
نظامی، الیاس‌بن‌یوسف (1316) شرف‌نامه. به‌تصحیح حسن وحید دستگردی. تهران: مطبعة ارمغان.
نظامی، الیاس‌بن‌یوسف (1331) خسرو و شیرین. به‌تصحیح حسن وحید دستگردی. تهران: کتابفروشی ابن‌سینا.
نظامی، الیاس‌بن‌یوسف (1331) خسرو و شیرین. به‌تصحیح حسن وحید دستگردی. تهران: کتابفروشی ابن‌سینا.
نظامی، الیاس‌بن‌یوسف (1389) مخزن‌الاسرار. به‌تصحیح بهروز ثروتیان. چاپ دوم. تهران: امیرکبیر.
نظامی، الیاس‌بن‌یوسف (1389) مخزن‌الاسرار. به‌تصحیح بهروز ثروتیان. چاپ دوم. تهران: امیرکبیر.
نظامی عروضی، احمدبن‌عمر (1331) چهارمقاله. به‌تصحیح محمد قزوینی. به‌کوشش محمد معین. چاپ اول. تهران: ارمغان.
نظامی عروضی، احمدبن‌عمر (1331) چهارمقاله. به‌تصحیح محمد قزوینی. به‌کوشش محمد معین. چاپ اول. تهران: ارمغان.