هفت‌اورنگ جامی از منظر مؤلفه‌های روان‌شناسی اجتماعی

نویسندگان
فرانک جهانبخش
مسروره مختاری
عسگر صلاحی
دانشگاه محقق اردبیلی
10.61186/jpll.29.91.101
چکیده
تجزیه و تحلیل رفتار اجتماعی انسان و چگونگی تعامل با دیگران، از مسائل بنیادی در روان‌شناسی اجتماعی است. ازآنجاکه آثار ادبی و حکایات داستانی بازتابی از کنش‌ها و واکنش‌های بینافردی از واقعیت‌های موجود در جوامع انسانی است و از خلال تحلیل روابط شخصیت‌های داستانی و گفت‌وگوهای آنان می‌توان تا حدود زیادی به تحلیل رفتارها و تعاملات اجتماعی در جوامع گوناگون پرداخت، مقاله پیش‌رو، با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه‌ای، هفت‌اورنگ جامی را، که سرشار از حکایات و تمثیلات داستانی است، با استفاده از نظریه‌های نظریه‌پردازان روان‌شناسی اجتماعی، همچون اتو کلاین‌برگ، الیوت ارونسون، و بارون بررسی و تحلیل کرده ‌است. یافته‌ها نشان می‌دهد که پنج مؤلفه ارتباط‌جمعی و متقاعدسازی، هم‌رنگی، کشش و جاذبه، پرخاشگری و پیش‌داوری در هفت‌اورنگ جامی بیش از مؤلفه‌های دیگر ظهور کرده است. حاصل سخن اینکه ساختار بسیاری از مؤلفه‌های مطرح در روان‌شناسی اجتماعی با مفاهیم و چارچوب‌های سنتی حکایات مطابقت دارد و نقش باورهای اجتماعی و قالب‌های فکری اجتماع، در ظهور هریک از مؤلفه‌ها مشهود است.
کلیدواژه‌ها
روان‌شناسی
روان‌شناسی اجتماعی
جامی
هفت‌اورنگ
اتو کلاین‌برگ
الیوت ارونسون

عنوان مقاله English

Jami’s Haft Awrang from the Perspective of Social Psychology Components

نویسندگان English

Faranak Jahanbakhsh
Masroureh Mokhtari
Asgar Salahi
Mohaghegh Ardabili University
چکیده English

Analysis of human social behavior and interaction with others is a fundamental issue in social psychology. Since literary works and anecdotes are reflections of interpersonal actions and reactions of the existing realities in human societies, it is possible to analyze social behaviors and interactions in different societies through the analysis of the relationships between characters and their dialogues. Using descriptive-analytical method and the desk research approach, the present study analyzed Jami’s Haft Awrang, a book replete with anecdotes and allegories. We utilized the theories proposed by social psychology theorists such as Otto Klineberg, Elliott Aronson, and Baron. The findings of the study revealed that the five components of mass communication and persuasion, conformity, attraction, aggression, and prejudice are more outstanding than other components in Jami’s Haft Awrang. Consequently, we can say that the structure of many social psychology components corresponds to the traditional concepts and frameworks of anecdotes, and the social beliefs and intellectual forms of society play an obvious role in the emergence of each component.




کلیدواژه‌ها English

psychology
social psychology
Jami
Haft Awrang
Otto Klineberg
Elliot Aronson
آندره، میشل (1372) جنبش اجتماعی زنان. ترجمة هما زنجانی‌زاده. تهران: نیکا.
آندره، میشل (1372) جنبش اجتماعی زنان. ترجمة هما زنجانی‌زاده. تهران: نیکا.
ارونسون، الیوت (1396) روان‌شناسی اجتماعی. ترجمة حسین شکرکن. چاپ دوازدهم. تهران: رشد.
ارونسون، الیوت (1396) روان‌شناسی اجتماعی. ترجمة حسین شکرکن. چاپ دوازدهم. تهران: رشد.
استوتزل، ژان (1374) روان‌شناسی اجتماعی. ترجمة علی‌محمد کاردان. تهران: دانشگاه تهران.
استوتزل، ژان (1374) روان‌شناسی اجتماعی. ترجمة علی‌محمد کاردان. تهران: دانشگاه تهران.
بارون، رابرت؛ دان برن، و بلرتی جانسون (1389) روان‌شناسی اجتماعی. ترجمة علی تحصیلی. تهران: کتاب آمه.
بارون، رابرت؛ دان برن، و بلرتی جانسون (1389) روان‌شناسی اجتماعی. ترجمة علی تحصیلی. تهران: کتاب آمه.
بارون، رابرت؛ دان برن، و نایلا برنسکامپ (1396) روان‌شناسی اجتماعی. ترجمة یوسف کریمی. تهران: روان.
بارون، رابرت؛ دان برن، و نایلا برنسکامپ (1396) روان‌شناسی اجتماعی. ترجمة یوسف کریمی. تهران: روان.
برکویتز، لئوناردو (1372) روان‌شناسی اجتماعی. ترجمة محمدحسین فرجاد و عباس محمدی-اصل. تهران: اساطیر.
برکویتز، لئوناردو (1372) روان‌شناسی اجتماعی. ترجمة محمدحسین فرجاد و عباس محمدی-اصل. تهران: اساطیر.
بونر، جرد، و مایکل وانک (1390) نگرش و تغییر نگرش. ترجمة جواد طهوریان. تهران: رشد.
بونر، جرد، و مایکل وانک (1390) نگرش و تغییر نگرش. ترجمة جواد طهوریان. تهران: رشد.
توکلی، نیره (1382) «فرهنگ و هویت جنسی با نگاهی بر ادبیات ایران». نامة انسان‌شناسی. شمارة 3: 31-70.
توکلی، نیره (1382) «فرهنگ و هویت جنسی با نگاهی بر ادبیات ایران». نامة انسان‌شناسی. شمارة 3: 31-70.
جامی، عبدالرحمن (1378) مثنوی هفت‌اورنگ. تحقیق و تصحیح جابلقا دادعلیشا و همکاران. تهران: مرکز مطالعات ایرانی.
جامی، عبدالرحمن (1378) مثنوی هفت‌اورنگ. تحقیق و تصحیح جابلقا دادعلیشا و همکاران. تهران: مرکز مطالعات ایرانی.
حیدریان، محمود (1347) مبانی روان‌شناسی اجتماعی. تهران: بابک.
حیدریان، محمود (1347) مبانی روان‌شناسی اجتماعی. تهران: بابک.
دوچ، مورتون، و روبرت. م. کراوس (1385) نظریه‌ها در روان‌شناسی اجتماعی. ترجمة مرتضی کتبی. چاپ دوم. تهران: دانشگاه تهران.
دوچ، مورتون، و روبرت. م. کراوس (1385) نظریه‌ها در روان‌شناسی اجتماعی. ترجمة مرتضی کتبی. چاپ دوم. تهران: دانشگاه تهران.
سالاری‌فر، محمدرضا و همکاران (1396) روان‌شناسی اجتماعی با نگرش به منابع اسلامی. تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
سالاری‌فر، محمدرضا و همکاران (1396) روان‌شناسی اجتماعی با نگرش به منابع اسلامی. تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
سفیری، خدیجه، و سارا ایمانیان (1388) جامعه‌شناسی جنسیت. تهران: جامعه‌شناسان.
سفیری، خدیجه، و سارا ایمانیان (1388) جامعه‌شناسی جنسیت. تهران: جامعه‌شناسان.
صدیق‌سروستانی، رحمت‌اله، و سیدرضا هاشمی (1381) «گروه‌های مرجع در جامعه‌شناسی و روان‌شناسی اجتماعی با تأکید بر نظریه‌های مرتن و فستینگر». نامة علوم اجتماعی. شمارة 20: 149-167.
صدیق‌سروستانی، رحمت‌اله، و سیدرضا هاشمی (1381) «گروه‌های مرجع در جامعه‌شناسی و روان‌شناسی اجتماعی با تأکید بر نظریه‌های مرتن و فستینگر». نامة علوم اجتماعی. شمارة 20: 149-167.
طلوعی، علی (1397) جامعه‌شناسی عشق. تهران: جامعه‌شناسان.
طلوعی، علی (1397) جامعه‌شناسی عشق. تهران: جامعه‌شناسان.
فروم، اریک (1363) گریز از آزادی. ترجمة داوود حسینی. تهران: گلشائی.
فروم، اریک (1363) گریز از آزادی. ترجمة داوود حسینی. تهران: گلشائی.
کریمی، یوسف (1399) روان‌شناسی اجتماعی. چاپ سی‌ونهم. تهران: ارسباران.
کریمی، یوسف (1399) روان‌شناسی اجتماعی. چاپ سی‌ونهم. تهران: ارسباران.
کلاین‌برگ، اتو (1386) روان‌شناسی اجتماعی. ترجمة علی‌محمد کاردان. چاپ یازدهم. تهران: علمی و فرهنگی.
کلاین‌برگ، اتو (1386) روان‌شناسی اجتماعی. ترجمة علی‌محمد کاردان. چاپ یازدهم. تهران: علمی و فرهنگی.
کوئن، بروس (1387) مبانی جامعه‌شناسی. ترجمة غلامعباس توسلی و رضا فاضل. تهران: سمت.
کوئن، بروس (1387) مبانی جامعه‌شناسی. ترجمة غلامعباس توسلی و رضا فاضل. تهران: سمت.
گلاور، جان ای، و راجر اچ برونینگ (1385) روان‌شناسی تربیتی. ترجمة علینقی خرازی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
گلاور، جان ای، و راجر اچ برونینگ (1385) روان‌شناسی تربیتی. ترجمة علینقی خرازی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
مایرز، دیوید (1392) روان‌شناسی اجتماعی. ترجمة حمید شمسی‌پور. تهران: ارجمند.
مایرز، دیوید (1392) روان‌شناسی اجتماعی. ترجمة حمید شمسی‌پور. تهران: ارجمند.
ولک، رنه، و آستن وارن (1382) نظریة ادبیات. ترجمة ضیاء موحد و پرویز مهاجر. چاپ دوم. تهران: علمی و فرهنگی.
ولک، رنه، و آستن وارن (1382) نظریة ادبیات. ترجمة ضیاء موحد و پرویز مهاجر. چاپ دوم. تهران: علمی و فرهنگی.
هام، مگی (1382) فرهنگ نظریة فمینیستی. ترجمة فیروزه مهاجر، نوشین احمدی‌خراسانی، و فرخ قره‌داغی. تهران: توسعه.
هام، مگی (1382) فرهنگ نظریة فمینیستی. ترجمة فیروزه مهاجر، نوشین احمدی‌خراسانی، و فرخ قره‌داغی. تهران: توسعه.