زوال خیال در مصاف مقال حقوقی؛ جستاری در فرآیند رابطه‌ صورت و محتوا در شعر مشروطیت

نویسندگان
دانشگاه خوارزمی
چکیده
ورود مفاهیم و موضوعات گسترده‌ی حقوقی در عصر مشروطه به حوزه‌ی شعر، موجب تلاقی دو‌گونه سخن یا به تعبیری دو ساحت گفتمانی حقوقی و ادبی در شعر این دوره شده است. گفتمان حقوق عمومی، محتوای غالب شعر مشروطه را سامان داده و حضور بسیار کمرنگ عنصر تخیل به مشخصه‌ی ساخت و صورت آن تبدیل شده است. بر این اساس تبیین نقش گفتمان حقوقی در رابطه‌ی صورت و محتوای شعر مشروطه مسئله‌ی اصلی این پژوهش است. جستار حاضر به روش تحلیلی و توصیفی و با استناد به شواهد شعری متعدد این مهم را از رهگذر فرآیندی وامی‌کاود که به واسطه‌ی ویژگی ذاتی مقال حقوقی و ناسازگاری آن با صور‌خیال پدید آمده و می‌توان از آن به «گذر از خیال به عاطفه» در شعر این دوره تعبیر کرد. فرآیندی که صورت غالب شعر مشروطه بر اساس آن و با تمرکز بر عواطف اجتماعی و انقلابی در غیاب صور‌خیال سامان یافته است. جستار حاضر سازواری این روایت را با نظرگاه تجدد ادبی نیز سنجیده و سرانجام آثار مترتب بر مدعای پژوهش را در ساحت ها و ساختارهای مشهور شعر مشروطه بازخوانی کرده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Fall of Imagination against Legal Discourse: A Study of the Relationship between Legal Content and Form in the Constitutional Poetry

نویسندگان English

Habib-Allah Abbasi
abdolreza mohaghegh
Kharazmi University
چکیده English

The entry of the legal terms and subjects of the Constitutional era into poetry’s domain caused the confluence of two types of speech, i.e. two areas of legal and literary discourse in that era’s poetry.Public law discourse organized the dominant content of the Constitutional poetry and the particularly weak presence of the element of imagination turned into its characteristic of structure and form.The main question raisedin this research is the explanation of public law discourse’s role in the relationship between form and content in Constitutional poetry.Using a descriptive-analytical method, and based on numerous poetic evidence, this study investigates the issue from the standpoint of a procedure which has emerged through the innate characteristic of legal discourse and its incompatibility with imagery and can be interpreted as “The transition from imagination to emotion” in this era’s poetry. The process based on which the dominant form of Constitutional poetry was organized with a focus on social and revolutionary sentiments in the absence of imagery.In the present article, the compatibility of this narrative with the point of view of literary modernity was investigated and the effects of the research claim on the famous areas and structures of Constitutional poetry were revisited.

کلیدواژه‌ها English

constitutional poetry
form
Content
Public Law Discourse
Imagination
Emotion
Literary Modernity
آجودانی، ماشاءاللـه (1382) یا مرگ یا تجدد. تهران: اختران.
آجودانی، ماشاءاللـه (1382) یا مرگ یا تجدد. تهران: اختران.
آجودانی، ماشاءاللـه (1387) مشروطة ایرانی. چاپ نهم. تهران: اختران.
آجودانی، ماشاءاللـه (1387) مشروطة ایرانی. چاپ نهم. تهران: اختران.
آخوندزاده، میرزافتحعلی (1351) مقالات. تهران‌: آوا.
آخوندزاده، میرزافتحعلی (1351) مقالات. تهران‌: آوا.
آدمیت، فریدون (1349) اندیشه‌های میرزا فتحعلی آخوندزاده. تهران: خوارزمی.
آدمیت، فریدون (1349) اندیشه‌های میرزا فتحعلی آخوندزاده. تهران: خوارزمی.
آدمیت، فریدون (1357) اندیشه‌های میرزاآقاخان کرمانی. چاپ دوم. تهران: پیام.
آدمیت، فریدون (1357) اندیشه‌های میرزاآقاخان کرمانی. چاپ دوم. تهران: پیام.
آرین‌پور، یحیی (1382) از صبا تا نیما. دو جلد. چاپ هشتم. تهران: زوار.
آرین‌پور، یحیی (1382) از صبا تا نیما. دو جلد. چاپ هشتم. تهران: زوار.
ادیب‌‌الممـالک‌ فـراهانی (1345) دیـوان کـامل. تصحیح وحید دستگـردی. چاپ دوم. تهران: کـتاب‌فروشی فروغی.
ادیب‌‌الممـالک‌ فـراهانی (1345) دیـوان کـامل. تصحیح وحید دستگـردی. چاپ دوم. تهران: کـتاب‌فروشی فروغی.
امین‌پور، قیصر (1386) سنت و نوآوری در شعر معاصر. چاپ سوم. تهران: علمی و فرهنگی.
امین‌پور، قیصر (1386) سنت و نوآوری در شعر معاصر. چاپ سوم. تهران: علمی و فرهنگی.
براون، ادوارد (1335) تاریخ مطبوعات و ادبیات دورة مشروطیت. ترجمة محمد عباسی. تهران: کانون معرفت.
براون، ادوارد (1335) تاریخ مطبوعات و ادبیات دورة مشروطیت. ترجمة محمد عباسی. تهران: کانون معرفت.
بهار، محمدتقی (1394) دیوان ملک‌الشعراء بهار. به‌کوشش چهرزاد بهار. دو جلد. چاپ دوم. تهران: توس.
بهار، محمدتقی (1394) دیوان ملک‌الشعراء بهار. به‌کوشش چهرزاد بهار. دو جلد. چاپ دوم. تهران: توس.
پروین، ناصرالدین (1396) دل‌مشغولی‌های بهار. تهران: جهان کتاب.
پروین، ناصرالدین (1396) دل‌مشغولی‌های بهار. تهران: جهان کتاب.
ترکمان، محمد (1368) «سیر تطور اصل دوم متمم قانون اساسی». مجموعه مقالات. جلد اول. تهران: مؤسسة مطالعات فرهنگی.
ترکمان، محمد (1368) «سیر تطور اصل دوم متمم قانون اساسی». مجموعه مقالات. جلد اول. تهران: مؤسسة مطالعات فرهنگی.
دهخدا، علی اکبر (1362) دیوان دهخدا. به کوشش سیدمحمد دبیرسیاقی. چاپ سوم. تهران: تیراژه.
دهخدا، علی اکبر (1362) دیوان دهخدا. به کوشش سیدمحمد دبیرسیاقی. چاپ سوم. تهران: تیراژه.
دیچز، دیوید (1366) شیوه‌های نقد ادبی. ترجمة محمدتقی صوفیانی و غلامحسین یوسفی. تهران:‌ علمی.
دیچز، دیوید (1366) شیوه‌های نقد ادبی. ترجمة محمدتقی صوفیانی و غلامحسین یوسفی. تهران:‌ علمی.
زرگری‌نژاد، غلامحسین (1390) رسایل مشروطیت. چاپ دوم. تهران: مؤسسة تحقیقات علوم انسانی.
زرگری‌نژاد، غلامحسین (1390) رسایل مشروطیت. چاپ دوم. تهران: مؤسسة تحقیقات علوم انسانی.
سید اشرف‌الدین گیلانی (1392) کلیات جاودانة نسیم شمال. به‌کوشش حسین نمینی. چاپ سوم. تهران: اساطیر.
سید اشرف‌الدین گیلانی (1392) کلیات جاودانة نسیم شمال. به‌کوشش حسین نمینی. چاپ سوم. تهران: اساطیر.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1390) ادوار شعر فارسی از مشروطیت تا سقوط سلطنت. چاپ ششم. تهران: سخن.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1390) ادوار شعر فارسی از مشروطیت تا سقوط سلطنت. چاپ ششم. تهران: سخن.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1393) ادبیات‌فارسی از عصر جامی تا روزگار ما. تهران: سخن.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1393) ادبیات‌فارسی از عصر جامی تا روزگار ما. تهران: سخن.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1394) با چراغ و آینه. چاپ پنجم. تهران: سخن.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1394) با چراغ و آینه. چاپ پنجم. تهران: سخن.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1397) این کیمیای هستی. چاپ دوم. تهران: سخن.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1397) این کیمیای هستی. چاپ دوم. تهران: سخن.
عارف قزوینی (1347) کلیات مصور. به‌کوشش عبدالرحمن سیف آزاد. چاپ‌ پنجم. تهران: ‌امیرکبیر.
عارف قزوینی (1347) کلیات مصور. به‌کوشش عبدالرحمن سیف آزاد. چاپ‌ پنجم. تهران: ‌امیرکبیر.
عارف قزوینی (1384) دیوان عارف قزوینی. به‌کوشش ولی‌اله درودیان. تهران: صدای معاصر.
عارف قزوینی (1384) دیوان عارف قزوینی. به‌کوشش ولی‌اله درودیان. تهران: صدای معاصر.
فتوحی، محمود (1398) بلاغت تصویر. تهران: سخن.
فتوحی، محمود (1398) بلاغت تصویر. تهران: سخن.
فرخی یزدی (1391) دیوان. به‌کوشش حسین مسرت. تهران: مولی.
فرخی یزدی (1391) دیوان. به‌کوشش حسین مسرت. تهران: مولی.
فیرحی، داود (1391) فقه و سیاست در ایران معاصر. تهران:‌ نی.
فیرحی، داود (1391) فقه و سیاست در ایران معاصر. تهران:‌ نی.
کاتوزیان، ناصر (1384) «جایگاه اسناد رسمی در نظم حقوقی» در: مجلة کانون سردفتران ایران. شمارة 56.
کاتوزیان، ناصر (1384) «جایگاه اسناد رسمی در نظم حقوقی» در: مجلة کانون سردفتران ایران. شمارة 56.
کریمی حکاک، احمد (1394) طلیعة تجدد در شعر فارسی. ترجمة مسعود جعفری. چاپ سوم. تهران: مروارید.
کریمی حکاک، احمد (1394) طلیعة تجدد در شعر فارسی. ترجمة مسعود جعفری. چاپ سوم. تهران: مروارید.
مرادخانی، فردین (1396) تاریخ مفاهیم و نهادهای حقوق عمومی در ایران. تهران: میزان.
مرادخانی، فردین (1396) تاریخ مفاهیم و نهادهای حقوق عمومی در ایران. تهران: میزان.
مراغه‌ای، زین‌العابدین (1393) سیاحت‌نامة ابراهیم‌بیگ. تهران: آگه.
مراغه‌ای، زین‌العابدین (1393) سیاحت‌نامة ابراهیم‌بیگ. تهران: آگه.
مونتسکیو، شارل (1349) روح القوانین. ترجمة علی‌اکبر مهتدی. چاپ ششم. تهران: امیرکبیر.
مونتسکیو، شارل (1349) روح القوانین. ترجمة علی‌اکبر مهتدی. چاپ ششم. تهران: امیرکبیر.
میرزادة عشقی (1350) کلیات مصور. به‌کوشش علی‌اکبر مشیری‌سلیمی. چاپ‌ ششم. تهران: امیرکبیر.
میرزادة عشقی (1350) کلیات مصور. به‌کوشش علی‌اکبر مشیری‌سلیمی. چاپ‌ ششم. تهران: امیرکبیر.
ناظم‌الاسلام کرمانی، احمد (1357) تاریخ بیداری ایرانیان. به‌اهتمام سعیدی سیرجانی. تهران: بنیاد فرهنگ.
ناظم‌الاسلام کرمانی، احمد (1357) تاریخ بیداری ایرانیان. به‌اهتمام سعیدی سیرجانی. تهران: بنیاد فرهنگ.
ولتر (1337) فرهنگ فلسفی. ترجمة نصرالـله فلسفی. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
ولتر (1337) فرهنگ فلسفی. ترجمة نصرالـله فلسفی. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.