Monotheistic Images in Hadiqah al-Haqiqah and Mathnavi

Authors
Mohammad Hosein Bayat 1
Fariba Jabbari 2
1 Allameh Tabataba'i University
2 Allameh TabaTabai University
10.52547/jpll.29.90.75
Abstract
Teaching monotheistic topics and trying to understand the ambiguous concepts of epistemology have always been the concern of thinkers. Despite the commonalities in monotheistic teachings, access to rich concepts is not possible for everyone, and there may be contradictions in the understanding of meanings. Hadiqah al-Haqiqah and Masnavi are among the instructive texts that have used figures of speech to express monotheistic concepts. In this article, the teaching style of Sanai and Rumi based on the method of using Monotheistic Images and Corbin’s hermeneutics approach is studied. The monotheistic language of Masnavi and Hadiqah al-Haqiqah is almost the same. Sanai has expressed monotheism in a general way and at a high level, while Rumi has gone into more details about monotheistic concepts. Hadiqah al-Haqiqah images are mostly designed on the horizontal axis, whereas in Rumi’s Masnavi, many images can also be found on the vertical axis. Rumi has sometimes used Sanai symbols and in many cases has taught monotheistic concepts with completely innovative symbols. The monotheistic images of both mystics are a combination of philosophical teachings and mystical intuitive symbols in Corbin’s hermeneutics. Benefitting from the graphic form of the letters (alphabetical symbolism) and the metaphor of the letters are common to both works.


Keywords
Monotheism
Monotheistic Images
Corbin’s Hermeneutics
Mystical Poetry
Hadiqat al-Haqiqah of Sanai
Rumi’s Masnavi
آموزگار، محمدحسن (1391) فلسفة آموزش و پرورش. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
آموزگار، محمدحسن (1391) فلسفة آموزش و پرورش. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
استعلامی، محمد (1369) بررسی و تصحیح متن و توضیحات مثنوی. تهران: زوار.
استعلامی، محمد (1369) بررسی و تصحیح متن و توضیحات مثنوی. تهران: زوار.
بیات، محمدحسین (1374) مبانی عرفان و تصوف. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
بیات، محمدحسین (1374) مبانی عرفان و تصوف. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
بیات، محمدحسین (1391) اصول عقاید. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
بیات، محمدحسین (1391) اصول عقاید. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
پورحسن، قاسم (1389) «هگل و مشکل معناداری زبان دین». حکمت و فلسفه. سال ششم. شمارة 1: 81-108.
پورحسن، قاسم (1389) «هگل و مشکل معناداری زبان دین». حکمت و فلسفه. سال ششم. شمارة 1: 81-108.
پورنامداریان، تقی (1381) سفر در مه. تهران: نگاه.
پورنامداریان، تقی (1381) سفر در مه. تهران: نگاه.
پورنامداریان، تقی (1391) رمز و داستان‌های رمزی در ادب فارسی. چاپ هشتم. تهران: علمی‌فرهنگی.
پورنامداریان، تقی (1391) رمز و داستان‌های رمزی در ادب فارسی. چاپ هشتم. تهران: علمی‌فرهنگی.
پورنامداریان، تقی (1392) در سایة آفتاب. تهران: سخن.
پورنامداریان، تقی (1392) در سایة آفتاب. تهران: سخن.
جوادی آملی، عبدالـله (1394) تحریر ایقاظ النائمین. جلد اول. قم: اسراء.
جوادی آملی، عبدالـله (1394) تحریر ایقاظ النائمین. جلد اول. قم: اسراء.
حسینی، مریم (1388) شرح حدیقةالحقیقه سنایی. تهران: دانشگاه الزهراء.
حسینی، مریم (1388) شرح حدیقةالحقیقه سنایی. تهران: دانشگاه الزهراء.
دشتی، مهدی (1384) توحید در ادب فارسی. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
دشتی، مهدی (1384) توحید در ادب فارسی. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
رحمتی، انشاءالـله (1396) «هرمنوتیک (تأویل) به‌عنوان پیوندگاه معنوی هویت ایرانی بر طبق دیدگاه هانری کربن». عرفان اسلامی. سال چهارم. شمارة 53: 123-144.
رحمتی، انشاءالـله (1396) «هرمنوتیک (تأویل) به‌عنوان پیوندگاه معنوی هویت ایرانی بر طبق دیدگاه هانری کربن». عرفان اسلامی. سال چهارم. شمارة 53: 123-144.
سلطانی، منظر (1387) «نقد و تحلیل تطبیقی دیدگاه‌های سنایی دربارة آیات قرآنی». پژوهش‌های ادبی. دورة ششم. شمارة 22: 55-80.
سلطانی، منظر (1387) «نقد و تحلیل تطبیقی دیدگاه‌های سنایی دربارة آیات قرآنی». پژوهش‌های ادبی. دورة ششم. شمارة 22: 55-80.
سنایی، مجدودبن‌آدم (1374) حدیقةالحقیقه و طریقة‌الشریعه. تصحیح محمدتقی مدرس رضوی. چاپ هشتم. تهران: دانشگاه تهران.
سنایی، مجدودبن‌آدم (1374) حدیقةالحقیقه و طریقة‌الشریعه. تصحیح محمدتقی مدرس رضوی. چاپ هشتم. تهران: دانشگاه تهران.
شبستری، شیخ محمود (1361) گلشن راز. تهران: طهوری.
شبستری، شیخ محمود (1361) گلشن راز. تهران: طهوری.
شجاری، مرتضی (1387) «توحید افعالی در عرفان مولوی و کلام اشعری». اندیشة نوین دینی. سال چهارم. شمارة 15: 67-94.
شجاری، مرتضی (1387) «توحید افعالی در عرفان مولوی و کلام اشعری». اندیشة نوین دینی. سال چهارم. شمارة 15: 67-94.
شریفی مال‌امیری، فریبا، مریم بلوری، و شهرزاد نیازی (1399) «جایگاه صورخیال در آموزه‌های اخلاقی معارف بهاءولد». پژوهشنامة ادبیات تعلیمی دانشگاه آزاد دهاقان. دورة دوازدهم. شمارة 46: 52-80.
شریفی مال‌امیری، فریبا، مریم بلوری، و شهرزاد نیازی (1399) «جایگاه صورخیال در آموزه‌های اخلاقی معارف بهاءولد». پژوهشنامة ادبیات تعلیمی دانشگاه آزاد دهاقان. دورة دوازدهم. شمارة 46: 52-80.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1372) صورخیال در شعر فارسی. چاپ پنجم. تهران: آگاه.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1372) صورخیال در شعر فارسی. چاپ پنجم. تهران: آگاه.
شیمل، آنه‌ماری (1367) شکوه شمس. ترجمة حسن لاهوتی. تهران: علمی‌فرهنگی.
شیمل، آنه‌ماری (1367) شکوه شمس. ترجمة حسن لاهوتی. تهران: علمی‌فرهنگی.
شیمل، آنه‌ماری (1387) ابعاد عرفانی اسلام. ترجمة عبدالرحیم گواهی. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
شیمل، آنه‌ماری (1387) ابعاد عرفانی اسلام. ترجمة عبدالرحیم گواهی. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
طغیانی، اسحاق (1382) شرح مشکلات حدیقة سنایی. چاپ چهارم. اصفهان: دانشگاه اصفهان.
طغیانی، اسحاق (1382) شرح مشکلات حدیقة سنایی. چاپ چهارم. اصفهان: دانشگاه اصفهان.
عطار، فرید‌الدین (1346) تذکرةالاولیاء. تصحیح محمد استعلامی. تهران: زوار.
عطار، فرید‌الدین (1346) تذکرةالاولیاء. تصحیح محمد استعلامی. تهران: زوار.
فتوحی رودمعجنی، محمود (1385) بلاغت تصویر. تهران: سخن.
فتوحی رودمعجنی، محمود (1385) بلاغت تصویر. تهران: سخن.
فروزانفر، بدیع‌الزمان (1377) شرح مثنوی شریف. تهران: زوار.
فروزانفر، بدیع‌الزمان (1377) شرح مثنوی شریف. تهران: زوار.
کاکایی، قاسم (1381) وحدت وجود به روایت ابن‌عربی و مایستر اکهارت. تهران: هرمس.
کاکایی، قاسم (1381) وحدت وجود به روایت ابن‌عربی و مایستر اکهارت. تهران: هرمس.
کربن، هانری (1395) تخیل خلاق در عرفان ابن‌عربی. ترجمة انشاءالـله رحمتی. تهران: جامی.
کربن، هانری (1395) تخیل خلاق در عرفان ابن‌عربی. ترجمة انشاءالـله رحمتی. تهران: جامی.
کلارک، هربرت‌اچ (1380) روان‌شناسی اجتماعی کاربرد زبان و سخنگویان زبان. ترجمة جواد طهوریان. تهران: آستان قدس رضوی.
کلارک، هربرت‌اچ (1380) روان‌شناسی اجتماعی کاربرد زبان و سخنگویان زبان. ترجمة جواد طهوریان. تهران: آستان قدس رضوی.
کلینی، محمدبن‌یعقوب (1405) اصول کافی. ترجمه و شرح جواد مصطفوی. تهران: دفتر نشر و فرهنگ اهل بیت علیهم‌السلام.
کلینی، محمدبن‌یعقوب (1405) اصول کافی. ترجمه و شرح جواد مصطفوی. تهران: دفتر نشر و فرهنگ اهل بیت علیهم‌السلام.
نیکلسون، آلن (1366) مقدمة رومی و تفسیر مثنوی معنوی. ترجمه و تحقیق آوانس آوانسیان. تهران: نی.
نیکلسون، آلن (1366) مقدمة رومی و تفسیر مثنوی معنوی. ترجمه و تحقیق آوانس آوانسیان. تهران: نی.
نیکلسون، آلن (1390) مثنوی معنوی. با مقدمه و تعلیقات احمد خاتمی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
نیکلسون، آلن (1390) مثنوی معنوی. با مقدمه و تعلیقات احمد خاتمی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
واینسهایمر، جوئل (1381) هرمنوتیک فلسفی و نظریة ادبی. ترجمة مسعود علیا. تهران: ققنوس.
واینسهایمر، جوئل (1381) هرمنوتیک فلسفی و نظریة ادبی. ترجمة مسعود علیا. تهران: ققنوس.