منزوی در «زمین» حافظ زمینه‌های تأثیرپذیری منزوی از حافظ

نویسنده
رویین تن فرهمند
دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان
10.29252/jpll.28.88.253
چکیده
منزوی در غزل­پردازی و سخن­پیرایی، به‌منظور آفرینش صور خیال و گسترش دایره معنا و مضامین سروده­هایش، از میراث ادب غنایی، حماسی و تصاویر شاعرانه، داستان‌واره­ها، تلمیحات و اشارات دینی بهره برده ­است. دیوان حافظ یکی از سرچشمه­های آشکار شعر منزوی در صورت، معنا و انسجام موسیقایی است. منزوی از وام­گرفتن ترکیبات، وزن غزل‌های حافظ و تضمین مصراع­ها و ابیات حافظ دریغ نکرده­ است. مفهوم عشق و دشواری­های طریق عشق، عهد امانت، شادخواری و مسائل اجتماعی از مفاهیم غزل­های منزوی است که تأثیر حافظ در آفرینش آنها آشکار است. شیوه تصویرآفرینی­ منزوی در زمینه عشق و اطوار آن همانندی­هایی با شعر حافظ دارد. در این جستار، تأثیرپذیری منزوی را از حافظ، به‌شیوه توصیفی و تحلیلی، در صورت شعر، وزن، معانی، عشق، سیمای معشوق و صور خیال بررسی کرده‌ایم. یافته‌ها نشان داد که منزوی در حدود دویست‌بار از مفردات، اوزان و مفاهیم اشعار حافظ بهره برده ­است.
کلیدواژه‌ها
ادبیات مقابله­ای
حافظ
منزوی
تأثیر و تأثر
عشق
صور خیال

عنوان مقاله English

Monzavi in the “Path” of Hafiz: Areas of Hafez’s influence on Monzavi

نویسنده English

Rooyintan Farahmand
Vali-e-Asr University of Rafsanjan
چکیده English

In his lyricism and eloquence, Hussein Monzavi benefited from the great heritage of lyrical and epic literature, poetic images, fictions, and religious allusions in order to create imagery and expand the meaning and themes of his poems. The Divan of Hafiz is one of the main sources of influence on Monzavi’s poems in terms of form, meaning, and musical coherence. He also benefited from borrowing Hafiz’s clauses, rhythm, allusions, verses, and sonnets. Love and the hardship in its path, pledge of trust, drinking merrily, and social issues are the themes in Monzavi’s poems which were under direct influence of Hafiz. Monzavi’s imagery of love and its manifestations has similarities with Hafez’s poetry. The present paper is an endeavor to investigate the influence of Hafiz on Monzavi in terms of form, rhythm, meaning, love, the image of the beloved, and imagery. The findings indicate that Monzavi benefited from Hafiz’s single elements, rhythms, and themes in about two hundred instances.

کلیدواژه‌ها English

Contrastive Literature
Hafiz
Monzavi
Influence
Love
imagery
احمدی ‌پوراناری، زهره (1397) «دو مضمون از توصیف واقعی معشوق در غزل منزوی، بهبهانی و بهمنی». شعرپژوهی. دورة دهم. شمارة 2: 1-16.
احمدی ‌پوراناری، زهره (1397) «دو مضمون از توصیف واقعی معشوق در غزل منزوی، بهبهانی و بهمنی». شعرپژوهی. دورة دهم. شمارة 2: 1-16.
اسلامی‌ندوشن، محمدعلی (1390) از رودکی تا بهار. تهران: یزدان.
بشاره صیفی، رمضان (1397) «مطالعة میان‌متنی دیوان حافظ و غزلیات حسین منزوی». سومین همایش زبان و ادبیات و بازشناسی مشاهیر و مفاخر. دانشگاه پیام‌نور تربت‌حیدریه. 25 اسفند.
بهره‌ور، مجید (1393) رویکرد پدیداری به طرز سخن حافظ و طنز نقیضه‌سازان. تهران: قطره.
حافظ شیرازی، شمس‌الدین محمد (1374) دیوان. به‌اهتمام محمد قزوینی و قاسم غنی. تهران: زوار.
حسن‌لی، کاووس (1389) دفتر نسرین و گل. شیراز: بنیاد فارس‌شناسی.
حسن‌لی، کاووس (1388) راهنمای موضوعی حافظ‌شناسی. دو جلد. شیراز: نوید.
خرمشاهی، بهاءالدین (1397) دانش‌نامة حافظ و حافظ‌پژوهی. چهار جلد. تهران: نخستان پارسی.
دشتی، علی (1380) نقشی از حافظ. تهران: اساطیر.
رضایی، عرب‌علی (1382) واژگان توصیفی ادبیات. تهران: فرهنگ معاصر.
ریاحی، محمدامین (1368) گل‌گشت در شعر و اندیشة حافظ. تهران: علمی.
زرقانی، مهدی (1387) چشم‌انداز شعر معاصر ایران. تهران: ثالث.
زرین‌کوب، عبد‌الحسین (1366) از کوچة رندان. چاپ پنجم. تهران: امیرکبیر.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1366) صور خیال در شعر فارسی. چاپ سوم. تهران: آگاه.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1397) این کیمیای هستی. جلد اول. چاپ دوم. تهران: سخن.
صالحی‌مازندرانی، محمدرضا و قدرت‌الـله ضرونی (1395) «بازتاب شاهنامة فردوسی در غزل‌های حسین منزوی». پژوهش‌نامة ادب حماسی. شمارة 22: 95-116.
فرشیدورد، خسرو (1378) دربارة ادبیات و نقد ادبی. دو جلد. چاپ سوم. تهران: امیرکبیر.
فیروزیان، مهدی (1390) از ترانه و تندر. به‌اهتمام مهدی فیروزیان. تهران: سخن.
کاظمی، روح اللـه (1388) سیب نقره‌ای ماه. تهران: مروارید.
مختاری، محمد (1378) هفتاد سال عاشقانه. تهران: تیراژه.
منزوی، حسین (1388) مجموعة اشعار. به‌کوشش حسین فتحی. تهران: آفرینش‌ـ‌نگاه.
Persian Refrences in English
Ahmadi Pouranari, Z. (2018) “Two Themes of Describing The Lover in Monzavi’s, Behbahani’s, and Bahmani’s Sonnets”. Poetry Studies. 10 (2), 1-16 [In Persian]
Bashareh Seyfi, R. (2018) “Intertextual Study of Hafiz’s Divan and Monzavi’s Sonnets”. Third National Conference on Language, Literature and Recognition of Celebrities. Payam-e- Nour University of Torbat Heydarieh [In Persian]
Bahrevar, M. (2014) A Phenomenological Approach Towards Hafiz’s Utterance and Parodists’ Satire. Tehran: Ghatreh [In Persian]
Dashti, A. (1985) A Portrait of Hafiz. Tehran: Asatir Publishing House.
Eslami Nodoushan, M.A. (2011) From Rudaki to Bahar. Tehran: Yazdan [In Persian]
Firouzian, M. (2011) From Melody to Thunder. Tehran: Sokhan [In Persian]
Ghazvini, M. and Ghani, Gh. (1995) Hafiz Poems. Tehran: Zavvar [In Persian]
Hasanli, K. (2010) Daftar-e- Nasrin va Gol. Shiraz: Fars Studies Foundation [In Persian]
Hasanli, K. (2009) A Thematic Guide to Hafiz. Shiraz: Navid [In Persian]
Khorramshahi, B. (2018) Encyclopedia of Hafez.Tehran: Nokhostan-e- Parsi [In Persian]
Rezaei, A. (1985) Descriptive Literary Lexicon. Tehran: Farhang-e- Moaser [In Persian]
Riyahi, M.A. (1989) A Travel Towars Hafiz’s Poetry and Thought. Tehran: Elmi [In Persian]
Zarghani, M. (2005) The Landscape of Contemporary Persian Poetry. Tehran: Sales [In Persian]
Zarrinkoob, A. (1987) From the Alley of “Rend”s. Tehran: Amirkabir [In Persian]
Shafiei Kadkani, M.R. (1987) Imagery Techniques in Persian Poetry. Tehran: Agah [In Persian]
Shafiei Kadkani, M.R. (2018) This Alchemy of Essence. Tehran: Sokhan [In Persian]
Salehi Mazandarani, M.R. and Zarouni, Gh. (2016) “The Reflection of Ferdowsi’s Shahnameh in Monzavi’s Sonnets”. The Journal of Epic Literature. 22, 95-116 [In Persian]
Farshidvard, Kh. (1999) Literature and Literary Criticism. Tehran: Amirkabir [In Persian]
Kazemi, R. (2009) Moon’s Silver Apple. Tehran: Morvarid [In Persian]
Mokhtari, M. (1999) Seventy Years of Lyric Poetry. Tehran: Tirazheh [In Persian]
Monzavi, H. (2009) Collection of Poems. Effort of Fathi, H. Tehran: Afarinesh-Negah [In Persian]
اسلامی‌ندوشن، محمدعلی (1390) از رودکی تا بهار. تهران: یزدان.
بشاره صیفی، رمضان (1397) «مطالعة میان‌متنی دیوان حافظ و غزلیات حسین منزوی». سومین همایش زبان و ادبیات و بازشناسی مشاهیر و مفاخر. دانشگاه پیام‌نور تربت‌حیدریه. 25 اسفند.
بهره‌ور، مجید (1393) رویکرد پدیداری به طرز سخن حافظ و طنز نقیضه‌سازان. تهران: قطره.
حافظ شیرازی، شمس‌الدین محمد (1374) دیوان. به‌اهتمام محمد قزوینی و قاسم غنی. تهران: زوار.
حسن‌لی، کاووس (1389) دفتر نسرین و گل. شیراز: بنیاد فارس‌شناسی.
حسن‌لی، کاووس (1388) راهنمای موضوعی حافظ‌شناسی. دو جلد. شیراز: نوید.
خرمشاهی، بهاءالدین (1397) دانش‌نامة حافظ و حافظ‌پژوهی. چهار جلد. تهران: نخستان پارسی.
دشتی، علی (1380) نقشی از حافظ. تهران: اساطیر.
رضایی، عرب‌علی (1382) واژگان توصیفی ادبیات. تهران: فرهنگ معاصر.
ریاحی، محمدامین (1368) گل‌گشت در شعر و اندیشة حافظ. تهران: علمی.
زرقانی، مهدی (1387) چشم‌انداز شعر معاصر ایران. تهران: ثالث.
زرین‌کوب، عبد‌الحسین (1366) از کوچة رندان. چاپ پنجم. تهران: امیرکبیر.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1366) صور خیال در شعر فارسی. چاپ سوم. تهران: آگاه.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1397) این کیمیای هستی. جلد اول. چاپ دوم. تهران: سخن.
صالحی‌مازندرانی، محمدرضا و قدرت‌الـله ضرونی (1395) «بازتاب شاهنامة فردوسی در غزل‌های حسین منزوی». پژوهش‌نامة ادب حماسی. شمارة 22: 95-116.
فرشیدورد، خسرو (1378) دربارة ادبیات و نقد ادبی. دو جلد. چاپ سوم. تهران: امیرکبیر.
فیروزیان، مهدی (1390) از ترانه و تندر. به‌اهتمام مهدی فیروزیان. تهران: سخن.
کاظمی، روح اللـه (1388) سیب نقره‌ای ماه. تهران: مروارید.
مختاری، محمد (1378) هفتاد سال عاشقانه. تهران: تیراژه.
منزوی، حسین (1388) مجموعة اشعار. به‌کوشش حسین فتحی. تهران: آفرینش‌ـ‌نگاه.
Persian Refrences in English
Ahmadi Pouranari, Z. (2018) “Two Themes of Describing The Lover in Monzavi’s, Behbahani’s, and Bahmani’s Sonnets”. Poetry Studies. 10 (2), 1-16 [In Persian]
Bashareh Seyfi, R. (2018) “Intertextual Study of Hafiz’s Divan and Monzavi’s Sonnets”. Third National Conference on Language, Literature and Recognition of Celebrities. Payam-e- Nour University of Torbat Heydarieh [In Persian]
Bahrevar, M. (2014) A Phenomenological Approach Towards Hafiz’s Utterance and Parodists’ Satire. Tehran: Ghatreh [In Persian]
Dashti, A. (1985) A Portrait of Hafiz. Tehran: Asatir Publishing House.
Eslami Nodoushan, M.A. (2011) From Rudaki to Bahar. Tehran: Yazdan [In Persian]
Firouzian, M. (2011) From Melody to Thunder. Tehran: Sokhan [In Persian]
Ghazvini, M. and Ghani, Gh. (1995) Hafiz Poems. Tehran: Zavvar [In Persian]
Hasanli, K. (2010) Daftar-e- Nasrin va Gol. Shiraz: Fars Studies Foundation [In Persian]
Hasanli, K. (2009) A Thematic Guide to Hafiz. Shiraz: Navid [In Persian]
Khorramshahi, B. (2018) Encyclopedia of Hafez.Tehran: Nokhostan-e- Parsi [In Persian]
Rezaei, A. (1985) Descriptive Literary Lexicon. Tehran: Farhang-e- Moaser [In Persian]
Riyahi, M.A. (1989) A Travel Towars Hafiz’s Poetry and Thought. Tehran: Elmi [In Persian]
Zarghani, M. (2005) The Landscape of Contemporary Persian Poetry. Tehran: Sales [In Persian]
Zarrinkoob, A. (1987) From the Alley of “Rend”s. Tehran: Amirkabir [In Persian]
Shafiei Kadkani, M.R. (1987) Imagery Techniques in Persian Poetry. Tehran: Agah [In Persian]
Shafiei Kadkani, M.R. (2018) This Alchemy of Essence. Tehran: Sokhan [In Persian]
Salehi Mazandarani, M.R. and Zarouni, Gh. (2016) “The Reflection of Ferdowsi’s Shahnameh in Monzavi’s Sonnets”. The Journal of Epic Literature. 22, 95-116 [In Persian]
Farshidvard, Kh. (1999) Literature and Literary Criticism. Tehran: Amirkabir [In Persian]
Kazemi, R. (2009) Moon’s Silver Apple. Tehran: Morvarid [In Persian]
Mokhtari, M. (1999) Seventy Years of Lyric Poetry. Tehran: Tirazheh [In Persian]
Monzavi, H. (2009) Collection of Poems. Effort of Fathi, H. Tehran: Afarinesh-Negah [In Persian]