گونه‌های طرح و گسترش تلمیح در محور عمودی نوغزل‌های سیمین بهبهانی

نویسندگان
لرستان
چکیده
سیمین بهبهانی یکی از شاعران مبتکر و اثرگذار معاصر است. در نوغزل­های او، بسامد و تنوع تلمیح‌ها چندان است که می‌توان تلمیح را از برجسته‌ترین ویژگی‌های سبک شاعری او دانست. درک درست ظرفیت­های معنایی و ظرافت­های ساختاری سخنی که بن‌مایه تلمیحی دارد، به آشنایی با معنای تلمیح ازیک‌سو و شناخت ساخت و شیوه‌های بهره‌گیری از تلمیح، ازدیگرسو، وابسته است. بررسی شگردهای عمق‌بخشی و توسع فکری، معنایی و فرهنگی تلمیح در شناخت و درک بهتر ظرافت‌ها و تمهیدات معنایی و ساختاری نوغزل‌های سیمین بهبهانی و نقش این عوامل در ایجاد التذاذ ادبی، اهمیت و ضرورت دارد. در این مقاله برآنیم که نشان دهیم سیمین بهبهانی در نوغزل‌های خود تلمیح را به چه شیوهها و در چه گونه­هایی در محور عمودی خیال آورده و گسترش داده است. نتایج نشان میدهد که تلمیح‌ها در شعر سیمین بهبهانی الگوها و ساخت­های متنوعی دارند که از مفردات و ترکیبات واژگانی تا تلمیح‌های گسترده و منتشرشده در سراسر محور عمودی خیال در نوسان‌اند. در نوغزل­های سیمین بهبهانی، تلمیح در محور عمودی، به گونه­هایی همچون تلمیحات موازی، تلمیحات تلفیقی، تلمیحات مقایسه‌ای، مُلَمَّح، تلمیح ساختاری، تلمیح مناظره‌ای یا مناظره تلمیحی، تلمیح حلولی و جز آن جلوه کرده است که برخی از این شیوه­ها، به‌ویژه در محور عمودی خیال، کم‌سابقه یا بی‌سابقه‌اند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Types of Sketch and Deployment of Allusion on Vertical Axis of Simin Behbahani's New Sonnets

نویسندگان English

Ahmad Kanjouri
Ali Nouri
Mohammad Reza Roozbeh
Ali Heydari
Lorestan University
چکیده English

Simin Behbahani is one of the contemporary ingenious and efficacious poets. In her New-Sonnets (Nou-Ghazal), the frequency and variety of allusions are too many, so that the allusion is one of the most striking features of her poetic style. Accurate understanding of semantic capacities and structural concinnities of the word, which has allusive theme, depends on being familiar with meaning and concept of allusions on one side, and knowing the structure of allusions and methods of applying them on the other. Because of the importance and necessity of studying the methods and techniques making depth, affection, and intellectual, cultural and semantic development of allusions in order to better identify and understand the capabilities, elegances and semantic and structural measures of New-Sonnets of Simin Behbahani and the role of these factors in the creation of literary enjoyment, the main goal of this paper is to analyze the structure of allusion and also sorts of using it on the vertical axis of imaginations in New-Sonnets of Simin Behbahani. The results show that allusions used in poems of Simin Behbahani, have varieties in construction from single and complex words to the spread and vast allusions on the entirety of the vertical axis of Sonnets. Overall, in new-Sonnets of Simin Behbahani, the allusions are represented on the vertical axis in different kinds and methods such as parallel allusions, integrative allusions, comparison allusions, Molammah, structural allusions, debate allusions or allusive debate, incarnative allusions, etc. some of these methods especially in the vertical axis, are rare or unprecedented.


کلیدواژه‌ها English

Structure of Allusion
Simin Behbahani
New Sonnet
Vertical Axis of the Poems
قرآن مجید.
احمدی، بابک (1370) از نشانه‌های تصویری تا متن. تهران: مرکز.
‌اوجی، منصور (1392) «مرگ شبدیز». عصر مردم. چهارشنبه 23 مرداد: 6.
بهبهانی، سیمین (1382) مجموعه اشعار. تهران: نگاه.
پرین، لارنس (1376) دربارة شعر. چاپ دوم. ترجمة فاطمه راکعی. تهران: اطلاعات.
پورنامداریان، تقی (1381) سفر در مه. تهران: نگاه.
تجلیل، جلیل (1370) معانی و بیان. چاپ پنجم. بی‌جا: مرکز نشر دانشگاهی.
تفتازانی، مسعودبن‌عمر (1416) المطول. قم: مکتبه الداوری.
حسن‌لی، کاووس‌ و مریم‌ حیدری (1385) «بررسی عناصر زندگی معاصر در شعر سیمین بهبهانی». مجلة علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز. دورة بیست‌وپنجم. شمارة 3 (پیاپی 48): 85 ـ100.
ـــــــ (1386) گونه‌های نوآوری در شعر معاصر. چاپ دوم. تهران: ثالث.
حمیدی شیرازی، مهدی (1383) فنون شعر و کالبدهای پولادین آن. تهران: عطایی.
دلبری، حسن و همکاران (1393) «غزل نوکلاسیک و لایه‌های ایدئولوژیک سبک در آن». ویژه‌نامة نامة فرهنگستان (ادبیات انقلاب اسلامی). دورة اول. شمارة 1: 96ـ114.
دهباشی، علی (1383) زنی با دامنی شعر: جشن‌نامة سیمین بهبهانی. به‌کوشش علی دهباشی. تهران: نگاه.
رازی، شمس‌الدین محمدبن‌قیس (1314) المعجم فی معاییر اشعار العجم. تصحیح محمدبن‌عبدالوهاب قزوینی. تهران: چاپخانة مجلس.
روزبه، محمدرضا (1379) سیر تحول در غزل فارسی: از مشروطه تا انقلاب اسلامی. تهران: روزنه.
شریفی، محمد (1387) فرهنگ ادبیات فارسی. ویراستار: محمدرضا جعفری. تهران: فرهنگ نشر نو و معین.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1375) صور خیال در شعر فارسی. چاپ ششم. تهران: آگاه.
شمیسا، سیروس (1370) سیر غزل در شعر فارسی. چاپ سوم. تهران: فردوس.
ـــــــ (1371) فرهنگ تلمیحات (اشارات اساطیری، داستانی، تاریخی، مذهبی در ادبیات فارسی). چاپ چهارم. تهران: فردوس.
ـــــــ (1378) نقد ادبی. تهران: فردوس.
ـــــــ (1381) نگاهی تازه به بدیع. چاپ سیزدهم. ویراست دوم. تهران: فردوس.
شیری، قهرمان (1395) جادوی جن‌کشی: بررسی داستان‌های هوشنگ گلشیری. مشهد: بوتیمار.
عابدی، کامیار (1379) ترنم غزل: بررسی زندگی و آثار سیمین بهبهانی. تهران: کتاب نادر.
فتوحی رودمعجنی، محمود (1386) بلاغت تصویر. تهران: سخن.
فرخزاد، فروغ (1378) پنج کتاب: مجموعه اشعار فروغ. تهران: شقایق.
کلیگز، مری (1388) درس‌نامة نظریة ادبی. ترجمة جلال سخنور و دیگران. تهران: اختران.
گلشیری هوشنگ (1989م=1368ش) پنج گنج: مجموعة پنج داستان کوتاه. استکهلم: آرش.
گورین، ویلفرد ال. و دیگران (1377) راهنمای رویکردهای نقد ادبی. چاپ سوم. ترجمة زهرا میهن‌خواه. تهران: اطلاعات.
محمدی، داود (1390) «معرفی اوزان تازه و نادر در اشعار سیمین بهبهانی». مجلة مطالعات زبانی بلاغی. دانشگاه سمنان. سال دوم. شمارة 3: 111ـ136.
محمدی، محمدحسین (1385) فرهنگ تلمیحات شعر معاصر. چاپ دوم. تهران: میترا.
مدرسی، فاطمه و رقیه کاظم‌زاده (1389) «انواع تلمیح در غزل‌های حسین منزوی و سیمین بهبهانی». زبان و ادبیات فارسی. دورة اول. شمارة 1: 123ـ139.
معین، محمد (1382) فرهنگ فارسی یک جلدی. چاپ پنجم. تهران: سرایش.
یوسفی، غلامحسین (1386) چشمة روشن. چاپ یازدهم. تهران: علمی.
Abrams M. H. )1993( A Glossary of Literary Terms. 6th Ed. Fort Worth; London: Harcourt Brace College Publishers.
Giffin, Marjie and Mary Ann Yedinak) 2010( Guide to Literary Terms. Paperback. Royal Fireworks Publishing.