چندصدایی در رمان سنگ صبور

نویسندگان
دانشگاه بیرجند
چکیده
طرح نظریه چندصدایی باختین در گستره نقد ادبی، نوع نگرش به متون ادبی دگرگون شد و با توجه به نیازهای جامعه مدرن، این گفتمان در کانون توجه اندیشه­وران و نظریه‌پردازان متون ادبی قرار گرفت. چندصدایی، با امکانات فرازبانی ویژه خود، با رویکردی نو، بازاندیشی مخاطب را به ارمغان می‌آورد تا دریافتی متفاوت را تجربه کند. در این پژوهش، که بر پایه تحلیل محتوا و منطق مکالمه باختین، صورت گرفته، می­توان سنگ صبور را به‌مثابه اثری چندصدا و دارای قابلیت مکالمه و گفت­وشنود بررسی و تحلیل کرد. رمان سنگ صبور با ساختاری ویژه و متفاوت نسبت به دیگر آثار چوبک و بهره­مندی از مؤلفه­هایی چون کثرت آواها، بهره­گیری از شیوه جریان سیال ذهن، تک­گویی درونی، کارکردهای بینامتنی، گفتمان دوسویه، مکاتب ادبی و... داستانی چندصدایی است. سعی نگارنده بر آن بوده که بتواند مؤلفه­های چندصدایی را در متن بیابد و تأثیر آن موارد را بر چندصداشدن متن نشان دهد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Polyphony in Sange Sabour

نویسندگان English

Zeinab Norouzi
Tahereh Gholami
Birjand University
چکیده English

With the development of Bakhtin's theory of polyphony in literary criticism, the kind of attitude to literary texts has changed, and according to the needs of modern society, this discourse became the focus of attention of thinkers and literary theorists. Polyphony, with its own meta-lingual potentials, brings with it a new approach, a rethinking of the audience, so that the reader can have a new range of experiences. In this research, employing Bakhtinian dialogical logic, it is possible to examine Sange Saboor as polyphonic and dialogical. Sange Saboor has a special structure that differs from other works of Chubak and utilizes components such as the plurality of voices, the use of stream of consciousness, internal monologue, intertextuality, two-way discourse, literary schools, etc. The author of this article attempts to find the features that turn the text polyphonic and explore their function.

کلیدواژه‌ها English

polyphonic
dialogic
Sadegh Chubak
Sange Sabour
intertextuality
انصاری، منصور (1384) دموکراسی گفت‌وگویی. تهران: مرکز.
باختین، میخائیل (1381) سودای مکالمه، خنده، آزادی. ترجمة محمدجعفر پوینده. چاپ دوم. تهران: چشمه.
باختین، میخائیل (1390) تخیل مکالمه‌ای: جستارهایی دربارة رمان. ترجمة رؤیا آذرپور. تهران: نی.
براهنی، رضا (1368) قصه‌نویسی. چاپ چهارم. تهران: البرز.
بی‌نیاز، فتح‌الـله (1387) درآمدی بر داستان‌نویسی و روایت‌شناسی (با اشاره‌ای موجز به آسیب‌شناسی رمان و داستان کوتاه ایران). تهران: افراز.
پوینده، محمدجعفر (1381) درآمدی بر جامعه‌شناسی ادبیات. تهران: چشمه.
چوبک، صادق (1355) سنگ صبور. چاپ سوم. تهران: جاویدان.
حسن‌زاده‌ میرعلی، عبدالـله (1388) سیر ناتورالیسم در ایران. سمنان: دانشگاه سمنان.
حسن‌زاده‌ میرعلی، عبدالـله (1392) صادق چوبک پیشتاز ناتورالیسم در ایران. سمنان: دانشگاه سمنان.
طاهری، محمد و معصومه سپهری عسگر (1390) «بررسی شیوة به‌کارگیری جریان سیال ذهن در سنگ صبور صادق چوبک». بوستان ادب. سال سوم. شمارة 2: 169-190.
عبداللهیان، حمید (1381) شخصیت و شخصیت‌پردازی در داستان معاصر. تهران: آن.
غلامحسین‌زاده، غریب‌رضا و نگار غلامپور (1387) میخائیل باختین، زندگی، اندیشه‌ها و مفاهیم بنیادین. تهران: روزگار.
مرکوش، کینگا (1380) «عالم سحرآمیز سنگ صبور صادق چوبک و چند منبع اساطیری آن». در: یاد صادق چوبک. به‌کوشش علی دهباشی تهران: ثالث.
مقدادی، بهرام (1378) فرهنگ اصطلاحات ادبی از افلاطون تا عصر حاضر. تهران: فکر روز.
مکاریک، ایرنا ریما (1384) دانشنامة نظریة ادبی معاصر. ترجمة مهران مهاجر و محمد نبوی. تهران: آگه.
میرعابدینی، حسن (1380) صدسال داستان‌نویسی در ایران. جلد اول و دوم. چاپ سوم. تهران: چشمه.