روش‌های اقناع مخاطب در گلستان سعدی

نویسندگان
1 دانشگاه تهران
2 دانشگاه الزهراء
چکیده
متون حکمی و تعلیمی بخش وسیعی از ادبیات فارسی را تشکیل می­دهند. بدون‌شک، اگر «القای ذهنیتی خاص به مخاطب و کوشش برای اقناع و تسخیر ذهن او» مهم­ترین هدف این متون نباشد، یکی از مهم­ترین اهداف آنها خواهد بود؛ بدین‌معنا که شاعر یا نویسنده این متون می­کوشد تا با مجاب‌کردن خواننده از نظر فکری، او را به سمت‌وسویی که دل‌خواه نویسنده است بکشاند. روش تحقیق حاضر کتابخانه‌ای و آماری است. این مقاله با بررسی گلستان سعدی، شیوه­های مختلف «تسخیر ذهن خواننده» را استخراج و استنباط و آنها را ذیل چهار دسته کلی و نُه زیرشاخه فرعی تقسیم کرده است که بیشترین بسامد آماری در روش­های اقناع مخاطب در گلستان، با 30درصد، از آنِ استدلال و سپس تمثیل با بسامد 6/26 درصد است که دو بعد استدلالی و ادبی ذهن ایرانیان را نشان می‌دهد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Methods of Persuading the Reader in Golestan by Saadi

نویسندگان English

Omid Majd 1
Shafagh Gholami Shabani 2
1 Tehran University
2 Alzahra University
چکیده English

Moralistic and didactic texts make up a large part of Persian literature. Undoubtedly, if "the inculcation of a particular concept into the mind of the reader and the attempt to persuade and conquer his mind" is not the main purpose of these texts, it is definitely one of their most important goals. In this sense, the poet or writer of such texts tries to persuade the reader and sway his mind to his desired position. This paper has extracted various methods of “capturing the mind of the reader” in Golestan by Saadi, and has divided these methods into four general categories and nine sub-categories. The most frequent statistical frequency in the methods of persuading the audience in Golestan is the argument, with a frequency of 30%, and then the allegory with a frequency of 26,6%, which shows argumentative and literary aspects of the Iranian mind to be active.


کلیدواژه‌ها English

Moralistic and didactic texts
Persuading the audience
The mind of the audience
Golestan by Saadi
قرآن کریم
ارسطو (1371) فن خطابه. ترجمة پرخیده ملکی. تهران: اقبال.
امیرکاوه، سعید و شعیب اسلامی (1395) «روش اقناع مخاطب در نهج‌البلاغه». پژوهش‌های اجتماعی اسلامی. سال بیست‌ودوم. شمارة 3. پیاپی 110: 175-214.
پاشاصالح، علی (1383) آداب سخن (بحث مختصری از اصول فن خطابه در غرب و روش‌های تازة مباحثه از نظر روان‌شناسی). چاپ دوم. تهران: دانشگاه تهران.
جاوید، علیرضا (1390) «فوکو و نقد خرد مدرن». اطلاعات حکمت و معرفت. شمارة 9: 51-56.
حسینی پاکدهی، علی (1381) مبانی اقناع و تبلیغ. تهران: آن.
خندان، علی‌اصغر (1381) کتاب مغالطات. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
دیکسون، پیتر (1389) خطابه. ترجمة حسن افشار. تهران: مرکز.
سعدی (1381) گلستان. تصحیح غلامحسین یوسفی. چاپ ششم. تهران: خوارزمی.
شریف، رضی‌الدین (1384) نهج‌البلاغه. ترجمة جواد فاضل خوی. تهران: راهروان قلم.
متولی، کاظم (1384) افکار عمومی و شیوه‌های اقناع. تهران: بهجت.
معین، محمد (1383) فرهنگ فارسی. جلد 1. چاپ بیست‌و سوم. تهران: امیرکبیر.
مکارم شیرازی، ناصر (1380) تفسیر نمونه. جلد 13. چاپ سی‌ودوم. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
مؤذنی، علی‌محمد و محمد احمدی (1393) «درآمدی بر فرآیند جایگاه اقناع در فن خطابه و مطالعات ادبی». پژوهشنامة نقد ادبی و بلاغت. سال سوم. شمارة 2: 93-111