جلوه‌های درد سترونی در مجموعه داستان به‌کی سلام کنم؟

نویسندگان
1 دانشگاه خوارزمی
2 دانشگاه شیراز
چکیده
یکی از مهم‌ترین جنبه‌های بررسی و تحلیل متون ادبی توجه به ‌انعکاس اندیشه‌ها، آرزوها، اندوه‌ها و حسرت‌های نویسنده درقالب سازوکارهای دفاعی است. در بررسی بازتاب ناخودآگاه نویسنده در آثارش معمولاً از روش‌های نقد روان‌کاوانه یا روان‌شناختی استفاده میشود و منتقد می‌کوشد با استفاده از قاعده‌های روان‌کاوی یا روان‌شناختی، تأثیر دغدغه‌های ذهنی مؤلف را در بخش‌های پنهان اثر آشکار کند یا گره‌های ‌متن را بگشاید. در این ‌مقاله، نگارندگان کوشیده‌اند بازتاب یکی از مهم‌ترین اضطراب‌های روانی سیمین دانشور، یعنی «درد سترونی»، را در مجموعه داستان کوتاه به کی سلام کنم؟ بررسی کنند، دردی که البته به‌شیوه جلال آل‌احمد در اثری مستقل منعکس نشده است، اما در جای‌جای داستان‌های دانشور به‌گونه‌های مختلف ظهور کرده و مجموعه به کی سلام کنم را به روایتی زنانه از سنگی بر گوریِ جلال بدل کرده است. موضوع اغلب داستان‌های این مجموعه درد سترونی است که با استفاده از بن‌مایه‌هایی چون فرزند، فرزندخوانده و نوه درقالب بن‌مایه‌های آزاد یا وابسته اثر به‌نمایش گذاشته می‌شود. دانشور در گسترش ناخودآگاه مسئله ناباروری از نمادهایی مانند پیرزنان نیز استفاده می‌کند. واکنش‌های شخصیت‌های داستان دربرابر سترونی را می‌توان ذیل سازوکار‌های دفاعی همچون فرافکنی، والایش و برون‌افکنی قرار داد. البته، در جریان بحث، به‌مناسبت، موضوع از جنبه‌های دیگری چون نقد اسطوره‌ای نیز بررسی خواهد شد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Representation of “Infertility Pain” in a Collection of Short Stories, Be Ki Salaam Konam?

نویسندگان English

Hossein Bayat 1
Saeid Ebadijamil 2
1 Kharazmi University
2 Shiraz University
چکیده English

One of the most important aspects of analyzing literary texts is the consideration of the reflection of the author's thoughts, wishes, griefs and regrets as defense mechanisms. In reviewing the reflection of an author's unconscious in his or her work, psychoanalytic or psychological criticism is often used, in which the critic tries to reveal the influence of the author's mental constraints on hidden layers of the work or to open textual ambiguities using psychoanalytical or psychological principles. The authors of this article have tried to investigate in a short story collection, Be Ki Salaam Konam?, one of Simin Daneshvar’s most important psychological anxieties, that is, "infertility pain"; a pain which though is not traced in Jalal al-Ahmad's independent works, it is present in Daneshvar's stories and appears in different ways. Be Ki Salaam Konam? has become a feminine narrative of Jalal’s Sangi Bar Goori. The subject of most of the stories of the former is "infertility", which is presented using child, adopted child, and grandson in the form of free or affiliated motifs. Daneshvar uses unconscious symbols such as the old women to suggest infertility. The reactions of characters in the stories to infertility can be described through defense mechanisms such as displacement, sublimation and projection. Nonetheless, throughout the discussion, when necessary, the paper will benefit from approaches such as archetypal criticism as well.

کلیدواژه‌ها English

Childlessness
Infertility
Psychoanalytical Criticism
Death and Life Drives
Myth of Serpents
Simin Daneshvar
آل‌احمد، جلال (1387) سنگی بر گوری. تهران: آدینة سبز.
اسپینوزا، بندیکت (1333) اتیک. ترجمة منوچهر داوری. تهران: معرفت.
اسون، پل‌ـ ‌لوران (1389) واژگان فروید. ترجمة کرامت موللی. تهران: نی.
افلاطون (1366) رسالة مهمانی در: دورة آثار افلاطون. ترجمة محمدحسن لطفی و رضا کاویانی. جلد اول. تهران: خوارزمی.
اوستا، کهن‌ترین سروده‌ها و متن‌های ایرانی (1391) گزارش و پژوهش جلیل دوستخواه. تهران: مروارید.
اونامونو، میگل د. (1360) درد جاودانگی. ترجمة بهاءالدین خرمشاهی. تهران: امیرکبیر.
پارسانسب، محمد (1388) «بن‌مایه: تعاریف، گونه‌ها، کارکردها و ...». نقد ادبی. سال یکم. شمارة 5: 7ـ40.
تاواراتانی، ناهوکو (1385) مار و کاج (سمبل‌های جاودان در ادبیات فارسی و ژاپنی). تهران: بهجت.
جزایری، علیرضا و علی سینا رحیمی (1390) زیگموند فروید. تهران: دانژه.
حصوری، علی (1388) سرنوشت یک شمن از ضحاک به اودن. تهران: چشمه.
دانشور، سیمین (1380) به ‌کی سلام کنم؟. تهران: خوارزمی.
شاملو، سعید (1390) روان‌شناسی شخصیت. تهران: رشد.
شیری، قهرمان (1387) مکتب‌های داستان‌نویسی در ایران. تهران: چشمه.
فروید، زیگموند (1389) تمدن و ملالت‌های آن. ترجمة محمد مبشری. تهران: ماهی.
فیست، جس و گریگوری (1390) نظریه‌های شخصیت. ترجمة یحیی سیدمحمدی. تهران: روان.
کزازی، میرجلال‌الدین (1387) آسمان جان. تهران: معین.
گورین، ویلفرد. ال و همکاران (1383) راهنمای رویکردهای نقد ادبی. ترجمة زهرا میهن‌خواه. تهران: اطلاعات.
لوید، ژنویو (1387) عقل مذکر. ترجمة محبوبه مهاجر. تهران: نی.
میرصادقی، جمال و میمنت میرصادقی (1388) واژه‌نامة هنر داستان‌نویسی. تهران: کتاب مهناز.
میرعابدینی، حسن (1380) صد سال داستان‌نویسی ایران (جلد2). تهران: چشمه.