The intellectual Simile in Tarikh-e-Vassaf

Author
Yahya Kardgar
Qom University
10.29252/jpll.25.83.249
Abstract
Simile, which appears in different modes, is one of the major subjects of a branch of rhetoric called Bayan. Some of these modes, such as intellectual-intellectual and sensible-intellectual are not in harmony with the illuminating role of simile; therefor, the books on Bayanhardlyhave positive attitudes towards these modes of simile, but contrary to this attitude, such similes appear with a high frequency in some literary ages and some Persian texts. By critiquing and analyzing the intellectual similes in Tarikh-e-Vassaf, this article tries to study the reason why these similes were widely used. This research shows that Vassaf’s tendency for this mode of simile was because of his penchant for breaking with tradition and departing from the literary norms, widespread desire for innovation, the limitations of creating simile’s by the restricted views of ancients, general inclination for circumlocution, and a tendency to use the exaggerated forms of imageries. By using artistic elegances,the author of Tarikh-e-Vassaf has tried to elude the negative consequences of these similes, yet he has not been successful in all his efforts. Moreover, one of the important reasonswhy the text is abstruse and obscure, is the high frequency of intellectual similesin this text.
Keywords
Complex Prose
Tarikh-e-Vassaf
Rhetorical criticism
Intellectual Simile
اختیاری، زهرا و علیرضا محمودی (1389) «تازگی‌های تصویرهای تشبیهی در تاریخ وصاف». پژوهش‌های زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان. شمارة 4 (پیاپی8): 59-76.
ازرقی هروی (1336) دیوان. تهران: زوار.
اقبال آشتیانی، عباس (1379) تاریخ مغول. تهران: امیرکبیر.
جرجانی، عبدالقاهر (1374) اسرارالبلاغه. ترجمة جلیل تجلیل. تهران: دانشگاه تهران.
جوینی، عطاملک (1367) تاریخ جهانگشای جوینی. تصحیح محمد قزوینی. جلد اول. تهران: بامداد و ارغوان.
حافظ‌شیرازی، شمس‌الدین محمد (1371) دیوان غزلیات. به‌کوشش خلیل خطیب‌رهبر. تهران: صفی‌علیشاه.
خطیبی، حسین (1375) فن نثر. تهران: زوار.
دبیرسیاقی، سیدمحمد (1376) «معانی و بیان (تقریرات استاد بدیع‌الزمان فروزانفر)». نامة فرهنگستان زبان و ادب فارسی. ضمیمة شمارة 3.
سعدی‌شیرازی (1369) بوستان. تصحیح غلامحسین یوسفی. تهران: خوارزمی.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1372) صورخیال در شعر فارسی. تهران: آگاه.
شمس قیس رازی (1373) المعجم. تصحیح سیروس شمیسا. تهران: فردوس.
شمیسا، سیروس (1378) بیان. تهران: فردوس.
صفا، ذبیح‌الـله (1373) تاریخ ادبیات در ایران. جلد سوم. تهران: فردوس.
طالبیان، یحیی (1378) صورخیال در شعر شاعران سبک خراسانی. کرمان: عماد کرمانی.
عرفان، حسن (1382) کرانه‌ها (شرح فارسی مختصرالمعانی تفتازانی). جلد سوم. قم: هجرت.
عسکری، ابوهلال (1372) معیارالبلاغه (ترجمة صناعتین). ترجمة محمدجواد نصیری. تهران: دانشگاه تهران.
فاضلی، محمد (1376) دراسه و نقد فی مسائل بلاغیه هامه. مشهد: دانشگاه فردوسی.
فتوحی، محمود (1386) بلاغت تصویر. تهران: سخن.
فردوسی، ابوالقاسم (1370) شاهنامه. تصحیح ژول‌مول. جلد دوم. تهران: انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی.
گرکانی، حاج‌محمدحسین شمس‌العلما (1377) ابدع‌البدایع. به‌اهتمام حسین جعفری. با مقدمة جلیل تجلیل. تبریز: احرار.
لسان، حسین (1370) گزیدة اشعار مسعودسعد. تهران: علمی و فرهنگی.
نظامی گنجوی (1373) کلیات نظامی گنجوی. به‌اهتمام پرویز بابایی. تهران: نگاه.
وراوینی، سعدالدین (1373) مرزبان‌نامه. به‌کوشش خلیل خطیب‌رهبر. تهران: صفی‌علیشاه.
وصاف‌شیرازی، فضل‌الـله‌بن عبدالـله (1338) تاریخ وصاف. به‌اهتمام محمدمهدی اصفهانی. تهران: کتابخانة ابن‌سینا و کتابخانة جعفری تبریزی.
وطواط، رشیدالدین (1362) حدایق‌السحر فی دقایق‌الشعر. تصحیح عباس اقبال آشتیانی. تهران: کتابخانة طهوری و سنایی.
هدایت، رضاقلی‌خان (1383) مدارج‌البلاغه. تصحیح حمید حسنی با همکاری بهروز صفرزاده. تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
همایی، جلال‌الدین (1368) فنون بلاغت و صناعات ادبی. تهران: هما.
ـــــــ (1374) معانی و بیان. تهران: هما.