وجه پنهان معنا و زبان پنهان واژه‌ها بررسی نقش یاری‌رسان دلالت‌های ضمنی در تبیین اغراض ثانوی گزاره‌های پرسشی

نویسنده
راضیه حجتی زاده
دانشگاه اصفهان
10.29252/jpll.25.83.73
چکیده
دلالت‌های صریح و ضمنی درکنار هم زمینه کلی تولید معنی را در متن فراهم می‌آورند. دراین‌میان، تمام تأثیرات غیرمستقیم معنایی، اعم از اغراض ثانویه، معانی ضمنی، حاشیه‌ای، نسبی، افزوده یا فرعی، ذهنی و جنبی دلالت ضمنی نامیده می‌شود. پرسش اصلی تحقیق حاضر عبارت از این ‌است که نخست، توجه به گونه‌های تضمن در متن یا گزاره ادبی چه نقشی در تقویت و تشخیص بار معنایی دارد و دوم، اینکه این تضمن‌ها چه کمکی به تفکیک لایه‌ها و متشکله‌های معنایی متن می‌کند. الگوی پژوهش حاضر برپایه مبحث دلالت‌های ضمنی (زبان پنهان واژه‌ها) در شاخه معناشناسی زبانی، با الهام از الگوی معناشناختی لوئی یلمسلف ازیک‌سو و مبحث اغراض ثانوی گزاره‌ها، با تمرکز بر گزاره‌های پرسشی در علم معانی ازدیگرسو استوار است. نگارنده کوشیده است از مجموع این دو رویکرد، الگویی برای مطالعه وجه‌ پنهان معنا یا تداعی‌های یک گزاره ارائه دهد که شامل چهار متشکله «معناشناختی، واژه‌شناختی، آواشناختی و نحوی» است. حاصل این پژوهش نشان می‌دهد که اولاً، نباید دلالت‌های ضمنی را با معانی حاصل از صورخیال متن یکسان پنداشت؛ زیرا دلالت‌های مزبور شامل‌تر از معانی تصویری متن و عموماً متوجه گزاره‌های غیرتصویری آن است. ثانیاً، به این واقعیت توجه می‌دهد که چگونه می‌توان از بررسی تضمن‌های متن برای شناخت تفاوت‌های سبکی و معنایی میان دو متن یا دو نویسنده بهره گرفت.
کلیدواژه‌ها
معناشناسی
دلالت ضمنی
دلالت صریح
پرسش

عنوان مقاله English

Latent Aspect of Sensesand Hidden Visage of Words: A Study of the Role of Connotation in the Elucidation of Second Senses of Interrogative Literary Statements

نویسنده English

Razieh Hojjatizadeh
Isfahan University
چکیده English

Bloomfield claimed the first connotation is an independent notion in linguistics. By this term, linguists invite us to have an innovative approach to meaning. According to this approach, words as utterances could be nourished by several levels of secondary signification. How lexis of a text could be interpreted has been studied through the lens of several theories,most notably: semiotics, poetics, semantics and discourse analysis. This article approached this issue from a rhetoric-semantic perspective.Methodology in this article is primarily hermeneutics and is concerned with an analysis of connotations in the field of semantics, and exploration of the meanings of interrogative statements. Through these two approaches, the author projects an analytical model to actualize a deeper study of the latent aspect of meaning or associations of utterances in the context of literature. This model includes four features which consist of semantic, lexical, phonetic and syntactic elements. First, this article concludes that connotative significance must be considered the same as the imageries of a text; Second, it shows how to analyze the significations of the text for the purpose of distinguishing the stylistic and semantic differences of two texts or authors.

کلیدواژه‌ها English

semantics
Connotation
Denotation
Interrogative Statement
Levels of Signification
اطهاری نیک‌عزم، مرضیه (2010) «هالة معنایی واژگان و زاویة دید: دو مفهوم نزدیک به هم». مطالعات زبان فرانسه. سال اول. شمارة 2: 26-5.
اعتصامی، پروین (1374) دیوان. با مقدمة ملک‌الشعرای بهار. تهران: ساحل.
خیام، عمربن‌ابراهیم (1362) رباعیات. تصحیح یوگنی ادواردوویچ برتلس. تهران: گام.
زارعی‌فرد، رها (1385) بررسی ناگفته‌های گفتمان فارسی (مبتنی بر دو نمایش‌نامة فارسی معاصر). رسالة کارشناسی‌ارشد زبان‌شناسی همگانی. اصفهان: دانشگاه اصفهان.
زرقانی، سیدمهدی (1384) «یک الگو برای بررسی زبان شعر». مطالعات و تحقیقات ادبی. شمارة 5و 6: 55-84.
سعدی، مصلح‌بن‌عبدالـله (1384) گلستان. تصحیح و شرح غلامحسین یوسفی. تهران: خوارزمی.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1392) موسیقی شعر. چاپ چهاردهم. تهران: آگه.
شمیسا، سیروس (1386) معانی. تهران: میترا.
عباسی، حبیب‌الـله و حجت کجانی حصاری (1395) «نقش موسیقی در گزینش واژگان نفثة‌المصدور». دوفصلنامة زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی. سال بیست‌وچهارم. شمارة 80: 115-136.
العموش، خلود (1388) گفتمان قرآن: بررسی زبان‌شناختی پیوند متن و بافت قرآن. ترجمة حسین سیدی. تهران: سخن.
فاولر، راجر (1390) زبان‌شناسی و رمان. ترجمة محمد غفاری. تهران: نی.
فردوسی، ابوالقاسم (1389) شاهنامه. تصحیح انتقادی جلال خالقی‌مطلق. تهران: دایرةالمعارف بزرگ اسلامی.
قاضی‌مرادی، حسن (1391) شوق گفت‌وگو و گستردگی فرهنگ تک‌گویی در میان ایرانیان. تهران: دات.
قویمی، مهوش (1383) آوا و القا؛ رهیافتی به شعر اخوان ثالث. تهران: هرمس.
گودرزی، غلامرضا (1388) درآمدی بر جامعه‌شناسی استبداد ایرانی. تهران: مازیار.
ناتل خانلری، پرویز (1333) «نغمة حروف». سخن. شمارة 8. دورة 5: 573-579.
وحیدیان کامیار، تقی (1379) نوای گفتار در فارسی. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد.
محمدیونس‌علی، محمد (1391) معنی و هاله‌های ‌معنایی. ترجمة نفیسه زمانی. قم: فراگفت.
Garric, N; Calas, Frédéric (2010) Introduction a la Pragmatique. Paris: Hachette.
Carter, Ronald (2004) Language & Creativity. London & New York: Routledge
Hambourger, Kate (1977) Logique des genres littéraires. Paris: Seuil.
Hervey, S & Higgins, I (1992) Translation. London: Routledge
Hjelmeslev, Louis (1968) Prolégomènes à une théorie du langage. Paris: editions de Minuit.
Lyons, J (1987) Language & Linguistics. Cambridge: Cambridge University Press.
(1977) Semantics. Cambridge: Cambridge University Press,
Martinet, André (1967) "Connotations, Poésie et Culture". In To Honor Roman Jacobson, The Hague-Paris: Mouton
Munday, Jeremy (2001) Introducing Translation Studies. London & New York: Routledge.
Nida, E & Taber, Ch (1974) The Theory & Practice of Translation. Leiden: E. J. Brill. [DOI:10.1515/9783110821659-014]
Osgood, C. et al (1975) The Measurement of Meaning. Urban: University of Illinois Press.
Palmer, F (1981) Semantics. Cambridge: Cambridge University Press.
Payle, T & Allgeo, J (1970) English. An Introduction to Language. New York: Harcount , Brace & World.