نقش موسیقی در گزینش واژگان‌ِ نفثه‌المصدور

نویسندگان
حبیب الله عباسی
حجت کجانی حصاری
دانشجوی دکتری
10.18869/acadpub.jpll.24.80.115
چکیده
نفثه‌المصدور زیدری نسوی از معدود آثار نثر فنی است که هدف از نوشتن آن، به‌جای ارسال معنا، انتقال عاطفه است. زیدری با توجه به سویه عاطفی‌ـ ادبی متن خود، موسیقی را عاملی مناسب در انتقال احساس دانسته و به‌شیوه‌های گوناگون، ازجمله کاربرد ارکان عروضی، صناعات موسیقی‌ساز، و گزینش و چینش واژگان در محور جانشینی و هم‌نشینی، به ایجاد فضایی موسیقایی دست یافته است. بدین‌ترتیب، او با دیدگاهی فرمالیستی و با کاربرد متفاوت واژگان و استفاده از وجه جمال‌شناسیک متن، نه‌تنها متنی موزون پدید آورده، بلکه به‌دلیل غلبه وزن، به شکل‌گردانی معنی از این طریق نیز پرداخته است. این شیوه باعث دقت بیشتر او در انتخاب واژه‌ها شده است؛ زیرا تغییر زبان معیار در کتاب او زیر فشار تمهیدات آوایی باعث آشنایی‌زدایی شده است و مشخص می‌کند که کدام واژه از میان مترادفات خود می‌تواند در بافت جمله قرار گیرد تا با ایجاد موسیقی به انتقال تجارب او کمک کند. همین امر کار او را به تخیل هم کشانده و اثرش را از گزارش تاریخ به ادب غنایی و شعر نزدیک کرده است.
کلیدواژه‌ها
موسیقی
زبان
واژگان
نفثه‌‌المصدور
زیدری نسوی
فرمالیسم

عنوان مقاله English

The Role of Music in the Choice of Words in Nafsat -al-Masdoor

نویسندگان English

Habib Allah Abbasi
Hojjat Kajani Hessari
چکیده English

Zeidari Nasavi’s Nafsat al-Masdoor is one of the few works which are written in technical prose and mainly aim at conveying meaning rather than affection. Considering the emotional strain of his literary text, Zeidari believes music has the highest effect on conveying the feeling, and in various ways, including the use of elements of prosody, literary figures, and the selection and arrangement of the terms in Paradigmatic and syntagmatic ways, he creates a musical effect in his text. Thus, by working on his style and manner of writing and by employing different diction not only he created music in the text, but also because of the dominance of music, the meaning has changed. This method of writing made him to be more careful in choosing his words, for the changes he affected in the standard language have been the effect of vocal arrangements and defamiliarization. This has also made his work on history more imaginative and closer to lyric literature and poetry.

کلیدواژه‌ها English

Music
Language
Vocabulary
Nafsat -al-Masdoor
Zeidari Nasavi
Formalism
احمدی، بابک (1389) ساختار و تأویل متن. چاپ دوازدهم. تهران: مرکز.
احمدی، بابک (1389) ساختار و تأویل متن. چاپ دوازدهم. تهران: مرکز.
ادونیس، احمدعلی سعید (1376) پیش درآمدی بر شعر عربی. ترجمة کاظم برگ‌نیسی. تهران: فکر روز.
ادونیس، احمدعلی سعید (1376) پیش درآمدی بر شعر عربی. ترجمة کاظم برگ‌نیسی. تهران: فکر روز.
ایگلتون، تری (1388) پیش‌درآمدی بر نظریة ادبی. چاپ پنجم. تهران: مرکز.
ایگلتون، تری (1388) پیش‌درآمدی بر نظریة ادبی. چاپ پنجم. تهران: مرکز.
براهنی، رضا (1371) طلا در مس. جلد دوم. تهران: نویسنده.
براهنی، رضا (1371) طلا در مس. جلد دوم. تهران: نویسنده.
بهار، محمدتقی (1375) سبک‌شناسی. جلد سوم. چاپ هشتم. تهران: امیرکبیر.
بهار، محمدتقی (1375) سبک‌شناسی. جلد سوم. چاپ هشتم. تهران: امیرکبیر.
پورنامداریان، تقی (1381) سفر در مه؛ تأملی بر شعر احمد شاملو. تهران: زمستان و چشم‌وچراغ.
پورنامداریان، تقی (1381) سفر در مه؛ تأملی بر شعر احمد شاملو. تهران: زمستان و چشم‌وچراغ.
توسی، خواجه نصیر (1326) اساس الاقتباس. تصحیح مدرس رضوی. تهران: دانشگاه تهران.
توسی، خواجه نصیر (1326) اساس الاقتباس. تصحیح مدرس رضوی. تهران: دانشگاه تهران.
ذاکری‌کیش، امید، اسحاق طغیانی و سید مهدی نوریان (1393) «تحلیل ساختاری زبان غنایی (با تکیه بر نفثةالمصدور)»؛ جستارهای زبانی، دورة 5، شمارة 2 (پیاپی18): 111- 138.
ذاکری‌کیش، امید، اسحاق طغیانی و سید مهدی نوریان (1393) «تحلیل ساختاری زبان غنایی (با تکیه بر نفثةالمصدور)»؛ جستارهای زبانی، دورة 5، شمارة 2 (پیاپی18): 111- 138.
زرین‌کوب، عبدالحسین (1375) از گذشتة ادبی ایران. تهران: الهدی.
زرین‌کوب، عبدالحسین (1375) از گذشتة ادبی ایران. تهران: الهدی.
زیدری نسوی، شهاب‌الدین محمد (1385) نفثة‌المصدور. تصحیح و توضیح امیرحسین یزدگردی. چاپ دوم. تهران: توس.
زیدری نسوی، شهاب‌الدین محمد (1385) نفثة‌المصدور. تصحیح و توضیح امیرحسین یزدگردی. چاپ دوم. تهران: توس.
شاملو، احمد (1380) مجموعه آثار احمد شاملو. جلد 1. چاپ دوم. تهران: زمانه و نگاه.
شاملو، احمد (1380) مجموعه آثار احمد شاملو. جلد 1. چاپ دوم. تهران: زمانه و نگاه.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1373) موسیقی شعر. چاپ چهارم. تهران: آگه.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1373) موسیقی شعر. چاپ چهارم. تهران: آگه.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1377) «جادوی مجاورت». مجلة بخارا. شمارة 2: 26- 16.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1377) «جادوی مجاورت». مجلة بخارا. شمارة 2: 26- 16.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1391) رستاخیز کلمات. تهران: سخن.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1391) رستاخیز کلمات. تهران: سخن.
شمیسا، سیروس (1368) نگاهی تازه به بدیع. چاپ سوم. تهران: میترا.
شمیسا، سیروس (1368) نگاهی تازه به بدیع. چاپ سوم. تهران: میترا.
صفوی، کورش (1382) معنی‌شناسی کاربردی. تهران: همشهری.
صفوی، کورش (1382) معنی‌شناسی کاربردی. تهران: همشهری.
صفوی، کورش (1383) از زبان‌شناسی به ادبیات. 2 جلد. چاپ دوم. تهران: سورة مهر.
صفوی، کورش (1383) از زبان‌شناسی به ادبیات. 2 جلد. چاپ دوم. تهران: سورة مهر.
عباسی، حبیب‌الـله (1380) «ادبیت جهانگشا». مجلة زبان و ادبیات فارسی. شمارة 32: 131- 146.
عباسی، حبیب‌الـله (1380) «ادبیت جهانگشا». مجلة زبان و ادبیات فارسی. شمارة 32: 131- 146.
کجانی حصاری، حجت (1388) روش‌های آموزش خواندن. تهران: لوح زرین.
کجانی حصاری، حجت (1388) روش‌های آموزش خواندن. تهران: لوح زرین.
کجانی حصاری، حجت (1394) شعریت نثر تاریخی (از بلعمی تا وصاف‌الحضره). رسالة دکتری دانشگاه خوارزمی. به راهنمایی حبیب‌الـله عباسی.
کجانی حصاری، حجت (1394) شعریت نثر تاریخی (از بلعمی تا وصاف‌الحضره). رسالة دکتری دانشگاه خوارزمی. به راهنمایی حبیب‌الـله عباسی.
ولک، رنه و آستن وارن (1382) نظریة ادبیات. چاپ دوم. تهران: علمی و فرهنگی.
ولک، رنه و آستن وارن (1382) نظریة ادبیات. چاپ دوم. تهران: علمی و فرهنگی.
یاکوبسن، رومن (1381) «قطب‌های استعاری و مجازی در زبان‌پریشی». در: زبان‌شناسی و نقد ادبی. ترجمة مریم خوزان. چاپ دوم. تهران: نی.
یاکوبسن، رومن (1381) «قطب‌های استعاری و مجازی در زبان‌پریشی». در: زبان‌شناسی و نقد ادبی. ترجمة مریم خوزان. چاپ دوم. تهران: نی.
یوسفی، غلامحسین (1357) «موسیقی کلمات در شعر فردوسی». ادبستان. شمارة 12: 8 ـ 16.
یوسفی، غلامحسین (1357) «موسیقی کلمات در شعر فردوسی». ادبستان. شمارة 12: 8 ـ 16.