مقاومت در آثار محمدرضا میرزاده عشقی و پرسی بیش شلی با نگاهی به دوره شکست و وحشت در ادبیات فارسی و انگلیسی

نویسندگان
فاضل اسدی امجد 1
محمدرضا روحانی منش 2
1 دانشگاه خوارزمی
2 دانشگاه تهران
10.18869/acadpub.jpll.24.80.7
چکیده
با نگاهی به ادبیات فارسی و انگلیسی، به نظر می‌‌رسد شباهت‌هایی میان جوانان ایرانی‌ چون محمدرضا میرزاده عشقی ‌در دوره شکست پس‌از انقلاب مشروطه و جوانانی چون پرسی بیش شلی در دوره وحشت در انگلیس پس‌از انقلاب فرانسه وجود دارد و مطالبی‌ را که در دوره شکست و وحشت در این دو سرزمین مطرح می­شود می‌توان مقایسه‌ کرد. این پژوهش دوره شکست و وحشت حاکم بر ایران و انگلیس پس‌از دو انقلاب و نیز مقاومت و واکنش روشنفکرانی چون عشقی و شلی را از دریچه ماتریالیسم فرهنگی بررسی می­کند. آلن سینفیلد به وجود گسست­هایی در متن ادبی‌ اشاره می­کند که به‌دنبال تضاد میان گفتمان­های گوناگون شکل می­گیرند و ایدئولوژی حاکم را زیر سؤال می‌برند. هدف گفتمان­های غالب در عصر عشقی و شلی راندن به انزوا و سرکوب شاعران انقلابی بود. اما در چنین فضایی، این‌دو با زیرسؤال‌بردن ایدئولوژی حاکم، صدای خود را، که صدایی مخالف است، به گوش همگان ­رساندند و نوعی پایداری از خود نشان دادند. این نوشتار بر آن است تا نشان دهد آثار عشقی و شلی را می­توان مقاومت، مخالفت و گسست در ایدئولوژی حاکم در ایران و انگلستان آن دوران دانست.
کلیدواژه‌ها
محمدرضا میرزاده عشقی
پرسی بیش شلی
مقاومت
گسست
دوره شکست و وحشت

عنوان مقاله English

Resistance in the Works of Mohammadreza Mirzadeh Eshghi and Percy Bysshe Shelley with Regard to the Reign of Terror in Persian and English Literature

نویسندگان English

Fazel Asadi Amjad 1
Mohammad Reza Rowhanimanesh 2
چکیده English

Mohammadreza Mirzadeh Eshghi in Persian Literature is comparable to Percy Bysshe Shelley as one can compare the reign of terror that emerged in Iran after the Constitutional Revolution to the reign of terror that existed in England after the French Revolution. Mirzadeh Eshghi and Shelley composed poetry and drama in response to the ruling powers of their eras. They both showed resistance and questioned the ruling discourses of their time in order to make their voices heard. This can be interpreted from the point of view of Cultural Materialism. Allan Sinfield, a notable figure among cultural materialists, suggests dissident reading of texts and talks of faultlines in texts that challenge the ruling discourses. This study argues that the difference between the poet’s voice and the ruling discourses of the era depicts faultlines in such discourses and thus challenges them.

کلیدواژه‌ها English

Mohammadreza Mirzadeh Eshghi
Percy Bysshe Shelley
Resistance
Faultline
Reign of Terror
آجودانی، ماشاءالـله (۱۳۷۳) «تابلو مریم». در: سدة میلاد میرزادة عشقی‌. سید‌هادی حائری. تهران: مرکز. ۷۲-۶۰.
آجودانی، ماشاءالـله (۱۳۷۳) «تابلو مریم». در: سدة میلاد میرزادة عشقی‌. سید‌هادی حائری. تهران: مرکز. ۷۲-۶۰.
آریان‌پور، یحیی (۱۳۷۲) از صبا تا نیما. جلد اول. چاپ چهارم. تهران: زوار.
آریان‌پور، یحیی (۱۳۷۲) از صبا تا نیما. جلد اول. چاپ چهارم. تهران: زوار.
آریان‌پور، یحیی (۱۳۷۵) از صبا تا نیما. جلد دوم. چاپ ششم. تهران: زوار.
آریان‌پور، یحیی (۱۳۷۵) از صبا تا نیما. جلد دوم. چاپ ششم. تهران: زوار.
پاینده، حسین (۱۳۷۳) «ریشه‌های تاریخی و اجتماعی رمانتیسم». ارغنون‌. سال اول. شمارة 2: ۱۰۸-۱۰۱.
پاینده، حسین (۱۳۷۳) «ریشه‌های تاریخی و اجتماعی رمانتیسم». ارغنون‌. سال اول. شمارة 2: ۱۰۸-۱۰۱.
حائری، سید‌هادی (۱۳۷۳) سدة میلاد میرزادة عشقی‌. تهران: مرکز.
حائری، سید‌هادی (۱۳۷۳) سدة میلاد میرزادة عشقی‌. تهران: مرکز.
حمیدیان، سعید (۱۳۸۱) داستان دگردیسی: روند دگرگونی‌های شعر نیما یوشیج. تهران: نیلوفر.
حمیدیان، سعید (۱۳۸۱) داستان دگردیسی: روند دگرگونی‌های شعر نیما یوشیج. تهران: نیلوفر.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (۱۳۵۹) ادوار شعر فارسی‌ از مشروطیت تا سقوط سلطنت. تهران: توس.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (۱۳۵۹) ادوار شعر فارسی‌ از مشروطیت تا سقوط سلطنت. تهران: توس.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (۱۳۹۰) با چراغ و آینه. تهران: سخن.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (۱۳۹۰) با چراغ و آینه. تهران: سخن.
عظیمی،‌ میلاد (۱۳۸۸) پادشاه فتح: نقد و تحلیل و گزیدة اشعار نیما یوشیج. تهران: سخن.
عظیمی،‌ میلاد (۱۳۸۸) پادشاه فتح: نقد و تحلیل و گزیدة اشعار نیما یوشیج. تهران: سخن.
میرزادة عشقی‌، محمدرضا (۱۳۵۷) کلیات مصور میرزادة عشقی. تألیف و نگارش علی‌‌اکبر مشیرسلیمی. تهران: امیرکبیر.
میرزادة عشقی‌، محمدرضا (۱۳۵۷) کلیات مصور میرزادة عشقی. تألیف و نگارش علی‌‌اکبر مشیرسلیمی. تهران: امیرکبیر.
میرزادة عشقی‌، محمدرضا (۱۳۷۵) کلیات میرزادة عشقی. تدوین سید‌هادی حائری. چاپ دوم. تهران: جاویدان.
میرزادة عشقی‌، محمدرضا (۱۳۷۵) کلیات میرزادة عشقی. تدوین سید‌هادی حائری. چاپ دوم. تهران: جاویدان.
هشترودی، محمد ضیاء (۱۳۴۷) منتخبات آثار. تهران: بروخیم.
هشترودی، محمد ضیاء (۱۳۴۷) منتخبات آثار. تهران: بروخیم.
یا‌‌‌حقی‌، محمدجعفر (۱۳۷۴) چون سبوی تشنه. تهران: جامی.
یا‌‌‌حقی‌، محمدجعفر (۱۳۷۴) چون سبوی تشنه. تهران: جامی.
Bloom, Harold (2001) Comprehensive research and Study Guide on Percy Bysshe Shelley. NY: Infobase Publishing.
Bloom, Harold (2001) Comprehensive research and Study Guide on Percy Bysshe Shelley. NY: Infobase Publishing.
Dollimore, Jonathan and Alan Sinfield (1985) Political Shakespeare: New Essays in Cultural Materialism. Manchester: Manchester University Press.
Dollimore, Jonathan and Alan Sinfield (1985) Political Shakespeare: New Essays in Cultural Materialism. Manchester: Manchester University Press.
Eagleton, Terry (1983) Literary Theory: An Introduction. Oxford: Blackwell.
Eagleton, Terry (1983) Literary Theory: An Introduction. Oxford: Blackwell.
Edgar, Andrew and Peter Sedgwick (2002) Cultural Theory: The Key Thinkers. London: Routledge.
Edgar, Andrew and Peter Sedgwick (2002) Cultural Theory: The Key Thinkers. London: Routledge.
Gilmartin, Kevin (2009) "Romanticism and Religious Modernity". The Cambridge History of English Romantic Literature. James Chandler. Cambridge: Cambridge University Press. 621-647. [DOI:10.1017/CHOL9780521790079.029]
Gilmartin, Kevin (2009) "Romanticism and Religious Modernity". The Cambridge History of English Romantic Literature. James Chandler. Cambridge: Cambridge University Press. 621-647. [DOI:10.1017/CHOL9780521790079.029]
Golinski, Jan (2009) "The Literature of New Sciences". The Cambridge History of English Romantic Literature. James Chandler. Cambridge: Cambridge University Press. 527-552. [DOI:10.1017/CHOL9780521790079.025]
Golinski, Jan (2009) "The Literature of New Sciences". The Cambridge History of English Romantic Literature. James Chandler. Cambridge: Cambridge University Press. 527-552. [DOI:10.1017/CHOL9780521790079.025]
Gurney, Stephen (2004) "Byron and Shelley". English Romantic Poetry. Harold Bloom. New York: Chelser House Publishers. 289-317.
Gurney, Stephen (2004) "Byron and Shelley". English Romantic Poetry. Harold Bloom. New York: Chelser House Publishers. 289-317.
Janowitz, Anne (2009) "Rebellion, Revolution, Reform: The Transit of the Intellectuals". The Cambridge History of the English Romantic Literature. James Chandler. Cambridge: Cambridge University Press. 357-376. [DOI:10.1017/CHOL9780521790079.017]
Janowitz, Anne (2009) "Rebellion, Revolution, Reform: The Transit of the Intellectuals". The Cambridge History of the English Romantic Literature. James Chandler. Cambridge: Cambridge University Press. 357-376. [DOI:10.1017/CHOL9780521790079.017]
Kelley, Theresa (2006) "Life and Biographies". The Cambridge Companion to Shelley. Tomothy Morton, Cambridge: Cambridge University Press. 17-34. [DOI:10.1017/CCOL0521826047.002]
Kelley, Theresa (2006) "Life and Biographies". The Cambridge Companion to Shelley. Tomothy Morton, Cambridge: Cambridge University Press. 17-34. [DOI:10.1017/CCOL0521826047.002]
Klancher, Jon (2009) A Concise Companion to the Romantic Age. Oxford: Blackwell Publishing.
Klancher, Jon (2009) A Concise Companion to the Romantic Age. Oxford: Blackwell Publishing.
Leitch, B. Vincent (2001) The Norton Anthology of Theory and Criticism. NY: W. W. Norton and Company.
Leitch, B. Vincent (2001) The Norton Anthology of Theory and Criticism. NY: W. W. Norton and Company.
McCalman, Iain (2001) An Oxford Companion to the Romantic Age. Oxford: Oxford University Press.
McCalman, Iain (2001) An Oxford Companion to the Romantic Age. Oxford: Oxford University Press.
Rivkin, Julie, and Michael Ryan. (2000). Literary Theory: An Anthology. Oxford: Blackwell.
Rivkin, Julie, and Michael Ryan. (2000). Literary Theory: An Anthology. Oxford: Blackwell.
Shelley, Percy Bysshe (1977) Shelley's Poetry and Prose: Norton Critical Edition. H. Reiman and Sharon B. Powers. NY: W. W. Norton and Company.
Shelley, Percy Bysshe (1977) Shelley's Poetry and Prose: Norton Critical Edition. H. Reiman and Sharon B. Powers. NY: W. W. Norton and Company.
Shelley, Percy Bysshe (1892) The Best Letters of Percy Bysshe Shelley. Shirley Carter Hughson. Chicago: A. C. McClurg and Company Publishers.
Shelley, Percy Bysshe (1892) The Best Letters of Percy Bysshe Shelley. Shirley Carter Hughson. Chicago: A. C. McClurg and Company Publishers.
Sinfield, Alan (1992) Faultlines: Cultural Materialism and the Politics of Dissidence Reading. Oxford: Oxford University Press.
Sinfield, Alan (1992) Faultlines: Cultural Materialism and the Politics of Dissidence Reading. Oxford: Oxford University Press.
Sinfield, Alan (2008) "Cultural Materialism, Othello, and the Politics of Plausibility". Literary Theory: An Anthology. Julie Rivkin and Michael Ryan. Oxford: Blackwell Publishing. 743-62.
Sinfield, Alan (2008) "Cultural Materialism, Othello, and the Politics of Plausibility". Literary Theory: An Anthology. Julie Rivkin and Michael Ryan. Oxford: Blackwell Publishing. 743-62.
Williams, Raymond. (1958). Culture and Society: 1780-1950. UK: Penguin.
Williams, Raymond. (1958). Culture and Society: 1780-1950. UK: Penguin.
Williams, Raymond (1979) Marxism and Literature. Oxford: Oxford University Press.
Williams, Raymond (1979) Marxism and Literature. Oxford: Oxford University Press.
Wolfson, Susan. J (2009) "The New Poetries". The Cambridge History of the English Romantic Literature. James Chandler. Cambridge: Cambridge University Press. 403-426. [DOI:10.1017/CHOL9780521790079.019]
Wolfson, Susan. J (2009) "The New Poetries". The Cambridge History of the English Romantic Literature. James Chandler. Cambridge: Cambridge University Press. 403-426. [DOI:10.1017/CHOL9780521790079.019]