نقد و تحلیل مبحث حذف و ذکر در کتاب‌های فارسی علم معانی

نویسندگان
دانشگاه تهران
چکیده
اشکالات و اختلافاتی که در متون درسی علم معانی وجود دارد باعث شده است جایگاه این شاخه علمی‌ در میان علوم ادبی تضعیف و کارآیی‌های بالقوه آن در درک زیبایی و تحلیل مسائل ادبی پنهان شود. این اشکالات غالباً از فقدان روش علمی ‌و نبود تعریف درست و دقیق از مبانی این دانش سرچشمه می‌گیرد.

این پژوهش در جهت بازبینی، نقد و تبیین مبحث «حذف و ذکر» انجام شده است که یکی از بخش‌های مهم فنّ معانی است. حذف و ذکر از مهم‌ترین ابزارهای بلاغی شعرا و نویسندگان فارسی است که در طول تاریخ ادبی به صورت متنوّع و مکرّر از آن بهره برده‌اند؛ ازهمین‌رو توضیح و تفسیر جنبه بلاغی آن از نخستین کتاب‌های معانی تا دوره معاصر درکانون توجه اهل بلاغت بوده است.

نویسندگان مقاله حاضر مبحث «حذف و ذکر» را در کتاب‌های بلاغت فارسی بررسی کرده و ضعف‌ها و قوّت‌های این کتاب‌ها را در ارائه منسجم و هدفمند این بخش مهم از علم معانی نشان داده‌اند و درنهایت برای حذف برخی اغراض ثانویه نادرست، ادغام دسته‌ای از اغراض در یکدیگر، تغییر نام بعضی از آنها، تعیین «حدودِ مسند» و بازنگری مبحث «ذکرمسندالیه» پیشنهادهایی مطرح کرده‌اند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

An Analysis of the Subject of 'Omission and Mention' in Persian Books of Semantics

نویسندگان English

Hamideh Nouhpisheh
Rooh-Allah Hadi
چکیده English

The faults and inconsistencies found in semantics have undermined the place of this scientific field in literary studies and its importance in understanding the beauty of the texts and its capacity in analysis of literary issues. These faults often arise from lack of scientific method and clear definition of the principles of semantics. The aim of this research is to review, critique and explain 'omission and mention', which is one of the major questions of semantics. ‘Mention and omission’ are among the most important rhetoric tools of the Persian poets and writers variously and repeatedly used over the course of literary history. Therefore, its explanation along with the analysis of its rhetorical effects has been at the center of attention since the early periods

کلیدواژه‌ها English

The Science of Semantics
omission
Mention
Property of subject
Property of topic