نقد و تحلیل شیوه سعید نفیسی در تصحیح متون ادبی کلاسیک فارسی

نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه تربیت مدرس
2 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس
چکیده
احیای آثار مکتوب هر جامعه، راهی برای شناخت بهتر فرهنگ و تمدن آن جامعه است. دانش نقد و تصحیح متون در نظر دارد با بررسی نسخه‌های خطی گذشتگان، غبار تحریف و دگرگونی را ـ که به واسطه گذشت روزگار بر چهره آن‌ها نشسته ـ فرو نشاند. سعید نفیسی از محققان پیشرویی است که در این راه گام نهاد و متونی را برای نخستین بار به شیوه انتقادی تصحیح کرد. نفیسی در برهه‌ای از زندگی در تصحیح متون، شیوه‌های انتقادی معمول خاورشناسان را به کاربرد، اما در سال‌های بعد، این روش را کافی ندانست و شیوه خاص دیگری برگزید. این متون نسبت به متون قبل از خود، به عنوان نخستین تصحیحات انتقادی مطرح شدند و با وجود تصحیحات جدیدتری بر روی متون تصحیح‌شده نفیسی، برخی از آثار نفیسی جایگاه خود را حفظ کرده‎اند. در این جستار با بررسی ده متن از متون مصحّح به وسیله ایشان، شامل شش اثر منظوم (دیوان انوری، دیوان عطار، دیوان عمعق، دیوان رشید وطواط، رباعیات بابا افضل، کلیات عراقی) و چهار اثر منثور (تاریخ بیهقی، گشایش و رهایش، لباب‌الالباب، رساله فریدون سپهسالار)، با توجه به برخی ملاک‌ها که در تصحیح یک متن لازم است، شیوه‌ها و دیدگاه‎های انتقادی وی بررسی شده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Criticizing and analyzing the method used by Saeed Nafisi for correcting Persian Classic Literary Texts

نویسندگان English

Naser Nikoubakht 1
Abbas Ranjbaran 2
چکیده English

Revival of written works in a society is a way for a better understanding of the society’s culture and civilization. The knowledge of criticism and correction of the texts helps to study the past written works by removing the dust of distortion and time that sits on such works. Saeed Nafisi is a researcher who has entered into this area and corrected some texts in a critical manner for the first time. Most of his efforts were concentrated on reviving verse type texts.

Considering the criteria required in correcting texts, this paper has dealt with his critical methods and views by studying 10 texts corrected by him, including 6 verse type works (Divan-e Anvari, Divan-e Attar, Divan-e Amaaq, Divan-e Rashidoddin-e Vatvat, Robaiyate Baba Afzal, Kkoliat-e Araqi) and four prose type works (Tarikh-e Beyhaqi, Goshayesh and Rahayesh, Lobab-al Albab, Reslaeye Fereydone Sepahsalar).

کلیدواژه‌ها English

Literal Criticism
Texts Criticism
text correction
Saeed Nafisi