پژوهشی‌ در مکتوبات‌ شرف‌الدّین‌ مَنْیَری‌

نویسنده
تهران،‌ دانشگاه تربیت معلم تهران
چکیده
وجود عرفای‌ بزرگوار پارسی‌‌گویی‌ چون‌ شیخ‌ شرف‌الدّین‌ احمد بن‌ یحیی‌ منیری‌ در شبه‌ قارّه ‌به‌ مرور ایّام‌ موجب‌ آگاهی‌ عموم‌ مردم‌ هند و گرایش‌ آنان‌ به‌ دین‌ مبین‌ اسـلام‌ شده‌ است‌. تلفیق ‌عرفان‌ اسـلامی‌ و زبان‌ فارسـی‌ در هند، ضرورت‌ پژوهش‌ و بحث‌ درباره‌ ارزش‌ و اهمیّت‌ آثار فارسی‌ باقی‌مانده‌ در آن‌ خطّه‌ و اهتمام‌ در احیای‌ آن‌ها را ایجاب‌ می‌کند. یکی‌ از این‌ آثار گرانقدر عرفانی‌ «مکاتیب‌ صدی‌» یا صد مکتوب‌ شرف‌الدّین‌ است‌ که‌ آن‌ را با نثر فصیح‌ و عالمانه‌ فارسی‌ خطاب به‌ مریدان‌ خویش‌ نگاشته ‌است‌. این‌ امر علاوه‌ بر این‌که‌ گویای‌ بسط‌ و گسترش‌ عرفان‌ اسلامی‌ در آن‌ خطّه‌ است‌، نشان‌ می‌دهد که‌ به‌ شهادت‌ آثار موجود، زبان‌ فارسی‌ نه‌ تنها در شهرهای‌ بزرگ‌، بلکه‌ در اقطار و اکناف‌ شبه‌ قارّه‌ هند رواج‌ داشته‌ و زبان‌ مجالس‌ وعظ‌ و محافل ‌ادبی‌ و عرفانی‌ و نامه‌‌نگاری‌‌های‌ دوستانه‌ و رسمی‌ آن‌ دیار، زبان‌ شیوای‌ فارسی‌ بوده ‌است‌. بررسی‌ و تحلیل‌ «مکتوبات‌» هم‌ از جنبه‌ ادبی‌ و هم‌ از لحاظ محتوا اهمیت دارد، لذا در این‌ مقاله‌ پس‌ از شرح‌ مختصری‌ درباره‌ احوال‌ و آثار شرف‌الدّین‌، به‌ تحلیل‌ محتوای‌ «مکتوبات‌» و ارائه‌ نمونه‌‌هایی‌ از چند مکتوب‌ پرداخته‌ شده ‌است‌.
کلیدواژه‌ها